Page 406

(۳۸۱) اورتیسیانا شاید اسکندر را مشوش کرده بود، زیرا میدانست که باشندگان دره های این محیط کوهستانی اگر از دو طرف بر وی هجوم کنند دیگر نجات محال خواهد بود . مخصوصاً صدماتی که از اقوام افغانی در اثنای عبور از ارا کوزی بطرف پاروپامیزادی دیده هنوز جراحاتی التیام نیافته شمرده میشد . لذا تصور کرد که توقف درین منطقه او را ممکن است دچار حملهٔ مدهش بنماید . ازینجهت توقف را مصلحت ندید وخویش را گوشه کرد . بعضی از مولفین از روی اشتباه تصور می کنند که علت عدم توقف اسکندر در کابل بنا بر عدم آبادی بوده ، حالانکه اگر وضعیت جغرافی این منطقه دیده شود بزودی بطلان این تصور ظاهر میگردد ، زیرا کابل آبادان بود و اهمیت تجارتی داشت . خلاصه مقصد ما اینجا تذکر قدامت تاریخی کابل نیست بلکه میخواستیم بگوئیم که اسکندر بنا بر جهات عسکری در کابل توقف ننمود . علت دیگری که بدرجهٔ دوم شایان اهمیت است عجلهٔ خود اسکندر برای واصل شدن بولایت با کتریانه نیز شده میتواند ، زیرا بسوس پادشاه باختر در آنطرف کوههای هندوکش روز بروز بر قدرت خود می افزود و موقعش مستحکمتر میشد . بهر حال هر چه باشد باشد اسکندر از درهٔ کابل بسرعت گذشته وارد کوهدامن گردید در آنجا کوه های بلند وصعب العبور هندوکش با دره های پر برف بمقابلش عرض اندام کرد . وچون از بومیان معلومات کرد دانست که عبور در آن وقت سال از کوتل های بلند این سلسله کوه ممکن نیست ناچار در برابر کوه های بلند و با عظمت جز تسلیم چارهٔ ندید ومجبور بتوقف شد . اسکندریه قفقاز : اسکندر قشون خود را در اوپیان ( دامنه کوه خواجه سیاران ) که نسبتاً از مجرای وزش باد بر کنارست امراطراق داده و در پای هندوکش یعنی قفقاز یونانی ها در نقطه که مدخل دره های پنجشیر سالنگ شقل وغیره را دفاع کرده بتواند اساس قلعهٔ نظامی جدیدی را در نظر گرفته