Page 402

( ۳۷۷ ) برنوف (M.Burnouf) این دریا را عبارت از ارا کوتس دانسته و اصطلاح اراکوتی را برای آن از زند پیدا میکند که این کلمۀ زندی در سنسکرت از سرا سواتی Saraswati نمایندگی می نماید و معنی آن بمفهوم عمومی دریائیست که ارتباطی با کدام غدیر نداشته باشد (۱) . اما از نظریات خود ولسن ظاهر میگردد که دریای اراکهاوزی عبارت از رود ارغنداب است که بنام رودترنک Turnuk از جوار غزنی سرچشمه گرفته از بین غدیر کوچکی گذشته به اوغنداب می ریزد . زیرا ارغنداب یا ارخنداب بحیث دریای اراکهاوزیا بیشتر تثبیت میشود. ولی معلومات خصوصی و مکملی راجع بسمت جریان و سرچشمۀ دریای اراکوتس در دست نیست . معروف ترین شهر های اراکهاوزیا که بطلیموس از آن ذکر نموده عبارت انداز : آزولا Azola ، فوکلیس Phoklis ، اسکندریه ، اراکوتس Arachotus ایسیدور چند شهر دیگر ذیل را نیز علاوه میکند : بیوت Biut ، فرساگ Pharsag ، کروشاد Chorochad ، دیمتریاس Demetrias ، والکذا ندروپولیس که پایتخت ولایت بوده و در کنار رود اراکوتس یعنی ارغنداب وقوع داشت . کننگهم آزولا یاوزولا Ozoia را عبارت از گذر Guzar یا گذارستان واقع در هلمند علیامی داند . و فوکلیس امکان دارد که عبارت از قلات غلزائی کنار رود ترنك بین غزنی و قندهار و یا خود غزنی باشد. کننگهم آنرا با دمیتریاس یکی می داند اسکندریه عبارت از شهر قندهار و ممکن با فرساگ هم تطبیق شود . اراکوتس مرکز ناحیۀ کنار رودار، کوتس (ارغنداب) بوده وقعیت آن قرار گفتۀ استرابو ۲۳۰ میل انگلیسی از نقطه ایست که سه راه در شمال اورتسپانا Ortospana بهم یکجا میشوند ، بیوت یا بیت (Biut) عبارت از بیجس Bigis یا «بست» باشد (۲) (۱) آریانا آنتیکوا فصل سوم . (۲) شمارۀ ۹ سال ۹ آینۀ عرفان مقالۀ شهر های قدیم آریانا .