Page 39

(١٤) مطالبی که موضوع بحث ما است به چوکات طبیعی و تاریخی آریانا تماس حاصل نمودیم و حتی بصورت غیر محسوس از بعض نقاط داخل حدود تاریخی آن هم صحبت کردیم . چون حوزه اندوس مخصوصاً متاسفه غربی آن داخل خاک تاریخی آریانای قدیم است و « موهنجو دیرو » و « هریه » با بیش از ۷۰ محل دیگر که از نقطه نظر قبل التاریخ مطالعه شده و بطرف غرب اندوس افتاده و بعض نقاط آن تا وزیرستان جنوبی و دیره جات و بنیر هم انبساط دارد ، واضح گفته میتوانیم که در نتیجه تحقیقات « موهنجو دیرو » و « هریه » روشنی زیادی به وضعیت دوره کلکولی تیك حصه شرقی آریانا افتاده است . همچنین بیائیم به ( نال ) و ( جاله وان ) قریب کویته که داخل بلوچستان اند و بلوچستان عبارت از ( جدروزیای ) قدیم است که بشهادت همه مورخین كلاسيك يونان و لاتين جنوبی ترین ولایت آریانا بود . پس از روی نتائجی که از نقاط مذکور بدست آمده شواهد زندگانی دوره کلكولی تيك در حصص جنوبی خاك تاریخی آریانای قدیم هم تصدیق شده است . بهمین ترتیب تحقیقاتی که از طرف هیئت پومپلی آمریکائی در ( انو ) قریب مرو شده از چوکات تاریخی آریانا دوری ندارد بناء علیه مظاهر مدنیت و حیات عصری را که مطالعه میکنیم در شمال اکوس در سغدیان غربی و حوزه سفلی مرغاب حوالی مرو هم بمشاهده رسیده است. همچنین قسم تحقیقاتی « که سراورل استین » در اطراف هامون و خاک های سیستان نموده همه داخل چوکات آریانا و روشنی است که از طرف حصص غربی مملکت به این مسئله می افتد . مساعدت خاک آریانا : خاك آریانا برای زند گانی عصر کلكولی تيك خیلی ها مساعد بود . پیشتر در تعریف این دوره وحیات مربوطه آن تشریح دادیم که زندگانی دوره کلکولی تیك از روزی آغاز میشود که بشر از بلندی ها به حوزه رودخانه های بزرگ فرود آمده است چنانچه بطور