Page 36

(11) دوره دارای حیات خیلی منظمی بودند ، شهرها داشتند مرتب با جاده ها و سرک ها و حمام ها و غیره زراعت در میان آنها ترقی نموده بود گندم و جو در میکاشتند ، درخت های خرما مینشاندند . تجارت آنها مترقی بود و بهر طرف رفت و آمد داشتند . بسیار حیوانات مثل قاطر وشترهای کوهان دار که تا حال به بخدی مشهور است ، گاومیش ، گاوهای شاخ کوتاه ، گوسفند ، خوک سگ ، فیل اشتر را اهلی نموده بودند ، برای حمل و نقل عراده ها داشتند که بلاشبهه ذریعة نرگاو کش میشد . در کار فلزات خیلی ماهر بودند و زیورات و اسباب های طلائی و نقره ئی و مسی آنها کشف شده است . سرب و قلعی را نیز می شناختند. اسلحه جنگ و شکار آنها عبارت از تیر و کمان و نیزه و تبر و قمه و گرز بود تبر كوچك، داس ، اره ، اسکنه ، پاکی از مس و روی درست میکردند. چاقو و کارد، چیزهای برنده از فلزات فوق یا سنگ های سخت میساختند، هاون و دستاس نزد آنها مجهول نبود . ظروف خانگی ایشان از تیکر بود که ذریعه چرخ یا یکی درست میکردند . در بعضی اوقات آنرا رنگ هم می نمودند . زیورات ثروتمندان از فلزات قیمتی و مس مذهب و عاج و دیگر سنگ ها ساخته میشد و غربا عموماً صدف و خزف کاشی کاری را استعمال می نمودند . نزد باشندگان دوره کلکولیتيك وادى سند رسم الخط مجهول نبود . اگر چه این رسم الخط خواص هندی دارد ولی شبیه به رسم الخط معاصرش در اشیای غربی و شرق قریب میباشد و مانند آنها میتوان آن را رسم الخط تقریباً تصویری خواند . خلاصه با تذکار مراتب فوق باید اظهار نمود که : بصورت عمومی مدنیت اندوس باتقا فت دوره كلكوليتيك آسيای غربی و مصر موافقت داشت . بر علاوه حوزه سند از خود صاحب پاره ممیزاتی هم بوده که در غرب آسیا در مدنیت سومری های بین النهرین دیده نمیشد . بطور مثال شناسائی پنبه