Page 307

(۲۸۲) زیبا» کانون اوستائی مرکز خاك آریائی نشین و پایتخت پادشاهان بزرگ ما بود کوهای آریانا : در صفحات اول مبحث « سرزمین اوستائی » شرح دادیم که اوستا علاوه بر شانزده قطعه زمین خوب یکسلسله کوها و رودخانه هائی را هم نام میبرد که تدقیق آنها خیلی مفید و دلچسپ است. از مجموع شانزده قطعه زمین زیبا به شرحیکه ذکر رفت سرزمین آریائی یا « آریانا » عرض وجود کرد. اوستا در دو قسمت معین پشتها در زمیاد پشت یا (پشت ۱۹ ) و هوم پشت دوم یا (یسنای ۱۰) مخصوصاً در پشت اول الذکر از یکسلسله کوهائی ذکر میکند که تنها اگر آنهائی را که اسم برده شمار کنیم از چهل کوه و سلسله کوه بیشتر میشود و در آخر فهرست اسمای کوهای مذکور برای اظهار اینکه کو های دیگری زیاد است به رقم دو هزار و دو صد و چهل و چهار کوه اشاره شده است. همین قسم در « یسنای دهم » که مخصوص سوما یا هوما است سلسله کوهائی تذکار رفته که بته مذکور روی آنها میروئید و تقریباً همۀ آن داخل خاك افغانستان میباشد پیش ازینکه به مطالعه اسما و موقعیت بعض ازین کوها پرداخته شود بصورت عمومی به ملاحظه میرسانیم که خاک هائی را که اوستا میشناخت یا « قلمرو اوستائی » روی هم رفته سرزمین کهستانی بود و قلل مرتفعه و تیغه های بلند و سلسله کوها هر طرف آنرا فرا گرفته بود. اکثر قربانی هائی که پادشاهان آریانا متذکره اوستا برای احراز فتح و فیروزی تقدیم کرده اند در دامنه ها و قلل کوها و کنار رودخانه های خروشان بعمل آمده است. مطالعه کوهای متذکره اوستا از روی نام و موقعیت برای تاریخ باستانی کشور ما کمال اهمیت دارد و نشان میدهد که علاوه بر قطعات بزرگ خاک جزئیات ساختمان طبعی داخل آنرا هم اوستا خوب بلد بوده و با دلیل قوی تر میتوان گفت که تهذیب و دیانت اوستائی در سرزمین کهستانی آریانا بمیان