Page 155

١٥٠ عبور ضرورت به بستن پل دیگری ندارد. چنانچه آنرا به چشم سر مشاهده و از تکالیف انتقال تخته‌های بی‌لزوم به غضب آمدیم «استوارت» قبل از حرکت در اطاق چاونی مشغول جمع آوری بعضی از کتب بود که منهم در آنجا حاضر و کتاب ابیات «کیمبل» را ملاحظه و چند سطری را به حافظه خود سپردم که هر لحظه در جلو چشم مجسم و محتویات آن مرا به لرزه می‌آورد ... «... از تعداد کثیری یگانه چندی به منزل مقصود خواهند رسید حالا تکه توده‌های برف لحاف مرگ را بالای متباقی گسترده و در هر قدمی که بر می‌دارند با قلوب متأثر و متألم قبور خود را مشاهده مینمایند .... !» بایست گفته شود که نگارنده قطعاً پابند خرافات و عقائد باطله نبوده و اهمیت را به ابیات متذکره قایل نیستم ولی چون در بدو عودت ما تلفات محسوسی روی داد، مرا به محتویات چند فردی ابیات «کمبیل» متوجه و آتیه خطر ناکی را در برابر چشمم مجسم نمود. بعد از تحقیقات در باره اینکه چرا عساکر مفرزه، دمدار در ساعت دو بجه شب به توقف گاه و اصل و موجب پریشانی ماشد، معلوم گردید که آنها در وقت غروب خورشید از چاونی خارج و ذریعه دشمن نهایت اذیت و تقریباً پنجاه نفر عسکر ر بجیمنت ٥٤ تلف و باعث عدم پیشرفت آنها گردید و افغانها همینکه چاونی را متصرف و بعد از تصاحب شدن اموال ضروری و کارآمد عمارات را حریق و توپ‌ها را تخریب و آهن آنرا تصرف و تأخذ کردند، اطلاع میدادند که در سرتاسر میدان و عرض راه اموال شخصی و حکومتی عسکر انگلیس پراگنده و در اطراف آن