Page 85

( ٦٤ ) گدای کوی او شد بایسنغر گدای کوی خوبان پادشاهست بایسنغر در هرات کتابخانه بزرگی تاسیس نمود که در آن چهل نفر از خطاطان و خوشنویسان و چهره کشایان معروف به استنساخ کتب و مصور نمودن آنها اشتغال داشتند يك عده صحافان و جلد سازان نیز در زمره همان چهل نفر شامل بودند. مولانا جعفر خوشنویس حیثت رئیس کتابخانه مذکور را داشت بایسنغر از شعرا و علما و هنروران حمایت بسیار میکرد وقصه مولانا معروف خطاط را که بجرم همدستی با احمدلر که شاهرخ را در مسجد جامع هرات زخم زده بود معروف است که او را حبس کردند و میخواستند اعدام کنند اما بایسنغر وی را از مرگ نجات داد و تنها به حبسش اکتفا نمودند. بایسنغر شهزاده ظریف و خوش طبع بود و موسیقی را نیز درضمن دگر صنایع ظریفه دوست میداشت و در دربار او رامشگران و خنیاگران زیاد تربیه شده بود حکایت میکنند که خواجه یوسف اندکانی بروزگار بایسنغر در گویندگی و مطربی در هفت اقلیم نظیر نداشت . لحن داودی یوسف دل میخراشید و آهنگ خسروانی او بر جگرهای مجروح نمك می پاشید سلطان ابراهیم میرزا (برادر او) از شیراز چند نوبت خواجه یوسف را از بایسنغر خواهش نمود که بجهت او بفرستد بایسنغر این بیت را بجواب او نوشت : ما یوسف خود نمی فروشیم تو سیم سیاه خود نگهدار (۱) خلاصه بایسنغر در سن ۳۹ به دارالسلطنه هرات در باغ سفید به صبح سه شنبه ۷ جمادی الاول سنه ۸۳۷ هجری قمری بدرود حیات گفت و دل والدین و اخوان را بداغ حسرت کباب کرد شعرا در مرثیه او که یگانه مشرق و حامی ایشان بود مراثی زیاد سرودند از جمله اینست : (۱) تذکره دولت شاه سمرقندی .