Page 195

١٦٤ هزار ایرانی متابعت او نمودند مزدك از روی شرع خویش زن و مال را از ملکیت شخصی خارج ساخته حقوق مشترکه جامعه قرارداد و علت این را چنان ظاهر میکرد که زن و مال موجبات شقاق و نفاق انداگر ملکیت آن از افراد سلب شد جنگ و نزاع از بین مرتفع خواهندگردید امن و آسایش عمومی روی کار خواهند آمد چون قباد وفات کرد تخت کیان را نوشیروان متصرف گردید بزرجمهر وزیر به شاه مشوره داد که حکومت بدون مال و نسب قوام نمی‌پذیرد و این شارع جدید میخواهد که هر دو را محو سازد تا اساس حکومت از روی زمین برداشته شود . نوشیروان برای استیصال او تدبیری اندیشیده مزدك را نزد خود خواسته گفت که میخواهم پابند شرع شما باشم زیرا خوشم آمده که اصول شرع شما را شایع کنم ولی خوف اهالی دامنگیرم گردیده است اگر جمعیت خود را در يك مجلس بمن معرفی نمودید باعث دل بسته گی و موجب قوت الظهر من خواهد گردید مزدك سائر اتباع خود را در يك محفل بحضور پادشاه حاضر آورد شاه باعدام شان حکم صادرنمود سه نفر از اتباع او فرار شده و باقی همه گی نه تیغ واقع در آن سه نفر یکنفر زن مزدك هم بود نظام الملك در تاریخ خود نگاشته که اباحین ایران از اتباع مزدك اند و اصول مزدکی را از ان سه نفر آموخته اند که از دم شمشیر نوشیروان نجات یافته بودند. خوارج در اهالی خوست و کرم بعض عادات خوارج دیده میشوند و ایشان مجسمه ها را تیار کرده در غره محرم زیر زمین دفن می نمایند و روز عاشو را از زمین کشید. با هلهله و شادمانی گردن مجسمه را میشکنانند این فرقه از ختنه نفرت می‌نمایند (۱) (۱) یکی از علل شورشی که در اواسط حکومت سراجی در جنوبی بوقوع پیوسته و بدست بابرکت اعلیحضرت شهید رفع کرده شد مسئله ختنه بوده است این علاوه برعوامل سوء اراده ایست که در کتاب نادر افغان مشرح ذکر گردیده بواسطه توهم داخل شدن زهر در جراحت ختنه و سایه ناپاك از ختنه خود داری میکردند و حاکم میخواست که آن را درین ایشان اجرا نماید لذا مردم شوریدند .