Page 793

فتوحات اسلامی جلد ثانی ( ۲۰۰ ) غزوۀ سلطان عبدالحمید اول تترها را در مالک کرم و بوچک دکومیان اثبات نموده و سیر سفاین روسی را در دریایی اسود دولت عثمانیه جواز داده از دف وکیل بیرون و بعضی قلعه ها را بروسی ها تملیک نمود و از طرف مقابل اخلاق و بغدان و جزایر دریای سفید که در دست عثمانی بود برایش واگذاشته شد بعد از امضا و شروط مذکور صدر اعظم محسن پاشا با عساکر همراه خود بطرف پای تخت مراجعت نموده و در بین راه در ادرنه فوت شده بجایش محمد عزت پاشا صدراعظم شد سلطان عبد الحمید در اصلاح امور سلطنت توجه نموده یاغی های داخلیه را سرکوب نمود اما روسی ها باین مصالحه رضی نشده بنای تعدی و تخطی را رفته رفته در خاک دولت عثمانی نهاده روز بروز پیش می آمدند تا اینکه برکرم غارت نموده و تصرف کردند سلطان عبد الحمید هم این تعدیات را بناگواری تحمل نموده و سلطنت خود را مشرف بر سقوط خیال نموده علاج را از عهده خود خارج میدانست و چون بسیاری ممالک خود را در دست تصرف اجانب مشاهده نمود مجبور شده برای جنگ جدید تهیه ها کرد غزوۀ دیگر چند دسته افواج سوقیات نموده و یکی از آنجمله سپاهی است که بهمراه حسن پاشا قبطان روانه نموده و این فوج بسیاری یاغی ها را شکست داده سرظاهر العمر را که در جانب سوریه تغلب نموده بود و هم سر حاکم بغداد که نیز سرکشی داشت فرستاد. غزوۀ دیگر بعد از ان حسین پاشای مذکور برای تادیب یونان که به جزیره موره سکونت داشتند شتافته اشخاصی مفسد را کشت و چون ازین جسارت واقعاً ایرانیها شکسته شده بودند اظهار طاعت نمودند حسین پاشا هم از طرف شان عفو از باب عالی برای شان طلب نمود مگر ملکه کاترینا همیشه در مقهور نمودن قوای عثمانی کوشیده و به تصرف کرم هم قانع نشده همیشه اشخاص عمده را روانه نموده فتنه و فساد را در ممالک عثمانی تولید مینمود و سوج سویدن و پولیند هم بر ممالک اسلام ایستاده بودند و بروسیا هم مقاومت نمسه وعده داده بود. مگر چون نیسه در جهان حالات مترقبه را در نظر دیگر ملک ها نتوانست قدم های خود را یکبار به تشویق داده وعدۀ مقاومت نمود.