Page 697

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۱۰۴) فتح قسطنطنیه زمانه را بوجود خود زینت داد این مرد بزرگ دارای آنقدر مناقب جمیله و مزایای فاضله است که سجا ویدان در صفحات شب و روز مرتسم شده و هیچ گاه تعاقب سنین و ایام بل دست غدار زمانه هم نمیتواند که کلمات را از جبین زمانه محو نماید زمانی که تخت سلطنت قیام نمود دارای هژده سال عمر بوده و بجنگ صاحب قرمان شتافته صاحب قرمان ازان ترسیده و با آن مصالحه نموده و سلطان محمد جانب وطن شتافت. (فتح قسطنطنیه) برای سلطان محمد عبث ایجای پدر بدون فتح قسطنطنیه دیگر غمی و بهی نبود و از ابتداء بمهمات آن شروع نموده تهیه ذرایع مینمود شهر مذکور از بزرگ شهرهای عالم و دارای نفوس زیاد و حصار محکم بود سه طرف آنرادریا و فقط طرف غربی آن خشکه بود که آن هم خیلی تنگ بوده و بذریعه سه دیوار و چند خندق که در آن با آب شور دریا را لسوق داده بودند و در دیوار با توپ های بزرگ نصب نموده بودند خیلی محکم شده بوده و در سنه هشتصد و پنجاه و شش با شاه قسطنطنیه بنای صلح را گذاشته و بیک قطعه زمینی از ملک آن که قدر یک پوست گاو باشد صلح نمود شاه قسطنطنیه هم چون این مقدار زمین را بی اهمیت میدید رضا داده و صلح منعقد شد بعد سلطان محمد پاشاره مهندسین پوست گاو را باریک ساخته و امتداد داده و معمارهای خود را با پوست گاو از خلیج داخل دریای نطش (دریای سیاه) بحر روم عبور داده و آن جلد گاو را که خیلی وسیع شده بود بر دهانه خلیج بر زمین پهن نموده و بهمان مساحت یک برج خیلی متین و مرتفع ساخته و توپ های بزرگ در بنورک های کاری کن نصب نمودند و بعد از ان بمقابل این برج در خاک خود که زمین انا طولی باشد هم یک برج ساخته و همچنین او را بآلات ناریه مجهز نموده و بدین ذریعه دهانه خلیج را ضبط نموده راه دریای سیاه را از قسطنطنیه و بحر روم بسته نمود و بعد خود متوجه شهر ادرنه شده محله در سعادة جدید را بنا نموده بنای ساختن توپ های بزرگ و زنبورک ها را برای فتح قسطنطنیه گذاشت تعداد زیادی از انها ساخته آلات و اسباب و ذرائع را مهیا نمود و بعد به تقدیرات خداوندا سبابی تولید شده و ذریعه نقض معاهده گشته و شاه قسطنطنیه بنابی غریدن و تهدید نمودن را نهاده سخنان غلیظ را در مقابل