Page 383

فتوحات اسلامی ( ۳۷۰ ) اتمام کلام در فرقه اندلس شتره خوانند واز خوبی آن شهر است که گندم و جو در چهل وز کاشته و برداشته میشود و دور سیب آن شهر سه شهر است یا بیشتر و کژدم دران شهر موجود نمیشود گفته است ابن الیسع که گفته ا برای من ابو عبید مه با کوری که آن شخصی معتمد بود دیدم نزد محمد بن عبله مرویر اثمار آل شتره که هدیه آمده بود بر آ و چهل سیب که هیچ حامل نه یاده از ان برداشته نمیتوانست دوره هر سیبی پنج شبر بود و در اندلس بسیار است از معادن شهرهای محکم قطعه های حصین وطول اندلس سی و نه مهر است و عرض آن هفده وز و در ان چهل قهر کلانست و هشتاد شهر کلان است و سیصد شهر میانه و در ان دها و قطعات بیشمار تا اینکه گفته شده است انچه در کناره نهر اشبیله است دوازده هزار قریه است و گفته شده است که طول اندلس چهل وزه راه است و عرض ان هژده روزه و فرموده است بعضی علما که نصاری محروم شدند از جنت آخرت و عوض داده است آنها را جنت دنیا یعنی بلاد اندلس اور فرموده است بعضی علما را که مریه شهر یست از دیار اندلس که در ان سیصد کارخانه است از حریر و از حلل تفسیته ار و از کلا باطون باقی هزار و از ثیاب جرجانی هزار و از ثیاب صفهانی هزار و از جام های کلان هزار و ـ دوره شهر قرطبه از اندلس چهارده میل و عرض آن دو میل و عدد سراهای رعایا که داخل قرطبه است یک لک سیزده هزار است و شماره سراهای اهل دولت شش هزار و سیصد است و در ان سه هزار و هشتصد و سی مسجد است و شهر قرطبه قبة الاسلام است از بخلاف مروانیه است و آن شهر معدن علما است و قرطبه نسبت با ندلس منزله سرست نسبت به بدن و مسجد جامع قرطبه در دنیا بی نظیر است طول آن سیصد و سی ذرع است و عرض آن دو صد و پنجاه زرعه و باره آن هزار و چهارصد و آن مسجد مزین است بسنگ خام و مر مر و آب طلا و لاجورد و بخارج قرطبه سه هزار قریه است در هر قریه یک عالم فقیه کرسی نشین است که مرجع افتا و احکام شریعیت غرا است و شرط است که آن فقیه حافظ موطا د امام مالک باشد یا اینکه ده هزار حدیث با کتب مدونه حفظ داشته باشد و هر یک ازین سه هزار فقیه در روز جمعه همراه خلیفه در مسجد جامع قرطبه حاضر میبودند و خلیفه را خبر میدادند باحوال شهرقره خود و پیش گذشت که اول ملوک بنی امیه در اندلس عبد الرحمن بن معاویه بن هشام بن عبد الملک بن مروان بود و آن را عبد الرحمن داخل ملقب میکردند ابتداء تصرف او در اندلس سنه یکصد و سی هشت بوده آن چنان بود که گریخته از شام پنهانی در ابتدا دولت بنی عبا