Page 374

فتوحات اسلامی (۳۶۱) خروج باشار دوم بخلط بدینشروط نمود اول انکه هروقت سلطان البعد احتیاج افتد از لشکر روم بفرستد دوم انچه مسلمانان که در بلاد روم اسیرند رها نماید سوم پانزده لک طلا سرخ بدهد چون معاهده بر شقیر ار گرفت سلطان قیصر را بخیمه فرستاده رئیسان روم را بد و شخنیه از قید رها نمود و ده هزار طلا نیز برای او انعام کرد که تجهیز سفر نماید و خلعت بخشید بعد قیصر فردا بخدمت سلطان آمده پرسید که خلیفه کدام طرف است و پرانشان دادند سر خود را برهنه کرده تعظیمات بجا آورده اظهار اطاعت و خدمت گذاری نمود سلطان او را بجمعیت لشکر بقوم او رساند و خود سلطان نیز تقربیا بملک سنگ بمشیعت او رفت و چون رومیان خبر دفعه در اسیر یک شنیده بودند بمیکائیل دست بیعت داده او را بر سر سلطنت نشانده بودند بعد که ارمانوس ملک شان به قلعه دوقیه رسید جابجا نشین پوشیده زهد را نمودار کرد خطی به میکائیل فرستاد و او را از معاهده سلطان خبر دار نمود و خیار حل و عقد را بد و تفویض نمود میخائیل شیر معاهده را امضا کرده تقرب سلطان ابوسله او سفلت نمود بعد ارمانوس دو صد هزار طلا که در نزد او بود جمع کرده با طبق طلائی پر از جواهر نموده که تخمینا نود هزار طلا قیمت داشت بخدمت سلطان فرستاده سوگند نمود که زیاده تر ازین قوه نداشته و الا مضایقه نمی نمودم ازانخو بر بلاد ارمن و اعمال وی استیلا یافت شعر از بان ابدعی سلطان الپ اسلان گشوده محاربات و فتوحات او را تحسین نمودند . ذکر کشته شدن سلطان الپ ارسلان چون سلطان بآد اخر ایام دولت خویش در سنه چهارصد و شصت و پنج مجار به شمس الملک حاکم ماوراء النهر که از زیر حمایت سلطان بیرون شده بود رفت بعد که بقرب جیحون رسید جسر بمران بسته بالشکر ی خود که عبارت از دو صد هزار سوار جنگی بود بظرف بیست و چند روز گذشته طایفه از غلامان او بقلعه که در کنار آب بود شبیخون بردند و کوتوال قلعه را که یوسف خوارزمی نام داشت اسیر کرد با ردوی همایون آورده دو غلام آن را بتقرب سر سلطان ایستاده کردند سلطا بسبب خیانتی که از یوسف صادر شده بود بنجدام فرمان داد که چهار میخ در زمین فرو برد دست و پای یوسف را محکم نمایند چون یوسف اینحالت مشاهده کرد از کمال وحشت و حیرت کلمات پریشان آغاز کرد و سلطان ازین کلمات بغضب رفته غلامان را گفت از وی دور شوید چون نیروی همواره بهدف مطلوب آمده