Page 369

غزوات سلجوقیان (۳۵۶) فتوحات اسلامی زخم رسید وارزن روم ممالک گشت چون بستان قریب شد باذربجان عودت نمود در اثناء که سلجوقیان در اطراف اکناف عالم پویان بودند و جستجو تسخیر بلاد را مینمودند قلتمش پسر عم طغرل بیک داخل بلاد روم گردیده قونیه و اقصرا گونوامحی آنرا فتح نمود و بعد فوت قلتمش سلطنت با ولاد او تا ظهور دولت عثمانی باقی ماند سپس عثمانیان آن دیار را با دیار دیگر مثل سیواس و توقات و انقوره، و ملطیه، و بلاد بستان و قیساریه و نکسار، و اماسیه را نیز مالک شدند. ذکر فتح البارسلان مدینۀ انی و غیران از بلاد نصاریٰ در سنه چهارصد و پنجاه شش سلطان البارسلان قصد تسخیر بلاد نصاریٰ کرده از ری بآر مفرر ابسته تائیکه بآذربیجان رسید بعد با تمام قلی خل شکر رفته بـه بـتـقـوان رسید چون اماده عبور نهر ارس را کرد بساختن کشتی امر فرمود بعد فراونیا چنان مصلحت دادند که اول شهر دین خوی و سلماس که از قصبۀ آذربجانت به تحت اطاعت خود در آورده بعد از ان محاربه دیگر به شهر تقسیم فاسلطان عمید خراسانرا با جمعی بجانب آن دو ولایت فرستاده که پیش از ابا طاعت سلطان توصیه نمایند چون ایشان بدان موضع رسیدند اهالی خوی سلماس طوق انقیاد را بدوش نهاده سر اطاعت با بقدوم سلطان نهادند پس از ان لشکری نهایت برای جمع آوری یا کشتیهای بسیاری تهیه نمود قصد دیار گرجستان انموده و اندکی از لشکر را باملکشاه و نظام الملک سپرده بر خود بجانب قلعه که جمعی بسیار از رومیان در انجا سکونت داشتند فرستاد اهل قلعه فرود آمدند و چیزی از عسکر که بودند و بستند امسلمانان گروه بسیار بر املکشاه و نظام الملک فرود آمدند قلعها دهجوم نمودند بر ایشان تا کشتند ملک قلعه را پس از تلفات زیادی که بطرفین رخ بـدا در سیه رو میان فراهم اختیار کردند مسلمانان قلعه مذبوره را متصرف گردیده از انجا رحلت نموده عزیمت قلعۀ سرماری که موضع پر آب و با طراوت بود نمودند پس از مقاله آن را نیز مالک شده و اهل آن را اخراج کردند سپس ملکشاه مذکور متوجه تسخیر قلعه که بجوار قلعه اولیٰ گردید و آنـرا نیز فتح نمود اراده تخریب انرا نمود نظام الملک و را مانع شده گفت که این بندر اسلام است لازم است که محکم باشد و اسلحه زیادی انجا تعبیه کرده قلع مذکور را با میر محمو آن سپرده بجانب مدینه مریم نشین عزیمت فرمود داند مریات که رهبانان و قسیسین زیاد در ان سکونت دارند و نصاری آن موضع متبرک می شمارند و آن بادیوار سنگی که با هن و قلعی محکم شده بود محیط بود و بطرف شهر راهندی انی شهریت بارمینیه قلعی در من رودیه سفلی از بلادار مینه آن را گرج تارخا آن در کو جوز به امیه سلماس شهریست از رنجان در راه ارمنیه سرماری ولایتی استر گرجستان