Page 288

فتوحات اسلامی (۲۷۵) از نوبت هشتاد و دو ذکر غزوات و فتوحات بافریقا پیشتر ذکر کردیم که ابتدا فتوح مسلمانان افریقا سنه بیستم از هجرت در وقت خلافت سیدنا امیر المؤمنین عثمان رضی الله تعالی عنه بدست عبدالله بن سعد بن ابی سرح واقع گردید در وقت خلافت هارون الرشید سنه صد و هشتاد و چهار بر افریقا ابراهیم بن اغلب تمیمی حاکم بود و بعد از وی مملکت افریقا باولاد وی میراث رسید که عاملان خلیفه های بنی عباس بودند. تا سنه دو صد و نود و شش مملکت بدیشان باقی ماند اوقتیکه ملک افریقا باولاد حضرت بی بی فاطمه زهرا رضی الله تعا عنها و عنهم که آنها را عبیدیان میگفتند انتقال نمود دولت بنی اغلب از افریقا زایل گردید مدت پادشاهی بنی اغلب از ده سال شد و پایتخت شان شهر قیروان بود مملکت افریقا بسیار یافت و بافریقا حوضها گرفتند خزانه بسیار حاصل نمودند و لشکرهای و هر بدست آوردند و ملکت عظیمی و کشتیهای جنگی دریائی _ و بسیار آثار خوب از آنها باقی ماند و موسعها مشهور و غزاها بسیار و فتوحات بی شمار از آنها مشهور گردید که بسیاری آنها را پیشتر ذکر کردیم بعد ازین هم ذکر خواهد گردید و پیشتر فتحهای افریقا بدستهای اولاد شان حاصل گردید و پیشتر ذکر شد اول کسی که شهر قیروان را تقسیم کرده عقبه پسر نافع فهری بودی [؟] تعالی عنه که در زمان پیغمبر صلی الله علیه وسلم متولد شده بود لیکن صحابی بودن آن ثابت شده نرسید شخصی صالحی بود از بزرگان تابعین و خیارشان بود در سنه پنجاه از هجرت وقتی که امیر بود بر افریقا و خلافت معاویه رضی الله تعا عنه در آنوقت پایتخت افریقا گردید و مقر سلطنت افریقا شد بعد از سالها بسیار شهر تونس بعوض قیروان پایتخت گردید و افریقا بسیار شهرهای بزرگ و فراخ دارد ـ در کتاب قاموس گفته است که افریقا جبال اندلس غرب میباشد و سید مرتضی در شرح قاموس گفته است که افریقا به پیش دو جزیره صقلیه مایل بطرف مشرق است و شهر اندلس مایل بطرف مغرب میباشد و صقلیه بسیار جزیره بزرگیست بسمت مغرب زمین بسیار شهرها و قریه جات و مال مواشی بسیار دارد مسلمانان غزاهایی بسیار نموده بسیاری شهرها و دیهاتی را فتح نمودند اول غزائی که واقع گردید در افریقا در وقت خلافت حضرت معاویه رضی الله در زمانیکه از طرف وی بر افریقا معاویه پسر خدیج والی بود تمام آنرا فتح ننمود و غزاهایی بسیاری بمی بطرف افریقا در زمان ولایت بنی اغلب از اول دولت ان تا آخر جاری بود و بیشتر جزیره ها را مالک گردیدند و همیشه فجها مینمودند و بغزای انطرف مشغول بودند فتح آنها تمام نشد تا در سنه دو صد و نود و شش ولایت بیکلی حاشیه افریقا اسمی کرد و فقط به کلمه [ILL] از طرف شرق با در بابرقه و از طرف غرب بمحیط اطلس دست متصل است چه بخطوم و جنوب آن جبال رمل بلد سواد زیر کینه [؟]