Page 713

صفحه (۳۳) سال اول ـ مجله کابل شماره (۱۱) مخصوص امپراطور بود دریاد داشت های خود نکات غریبی از نیات فرد ریک در قرائت کتب و میل مفرط او بان اشتغال نقل کرده است مثلاً میگوید امپراطور مزبور چهل جلد کتاب تاریخ Histaryeclésiostique تألیف فلوری را بادقت خوانده و تاریخ انقلابات جمهوری روم تألیف ورتورا روزی يك جلد مطالعه کرده است. فرد ریک دوم با وجود جنگهای بزرگی که در دوره حکمداری خود کرده و اصلاحات نظامی وداخلی که درامور عسکری و حکومتی پروس نموده يك قسمت بزرگی از عمر خود را بمطالعه کتب ادبی و فلسفی گذرانده، عادت او در مطالعه کتب این بود که با کمال دقت بمطالعه میپرداخت و هرجا نکته نظراورا جلب میکرد فوراً آنرا یاد داشت مینمود. ولی گاهی اتفاق می افتاد که مسطورات و محتویات کتب چنان در وجود وی تأثیر مینمود که نمیتوانست در قرائت مداومت نماید و ناچار کتاب را رها میکرد. وقتی فن کات قاره سابق الذکر یکی از تراژدیهای راسین را برای او قرائت مینمود اشعیار راسین بطوری در فرد ريك كبير تأثير كرد كه امپراطور فن كات را از قرائت مانع آمده گفت « من بیش ازین توانائی ندارم ، راسین قلب مرا می شگافد » خلاصه امپراطور مزبور بی نهایت دانش گستر و عالم دوست بود علما و ادبا را از اطراف بدربار خود میخواند از جمله ولتر فیلسوف و شاعر مشهور را از فرانسه بپروس طلبیده سه سال در پیش خود نگاهداشت و با وصلات گرانبها و نشانهای افتخار عطا کرد. در مدت اقامت ولتر در دربار فردریگ امپراطور با او در خصوص ادبیات واشعار و فلسفه صحبت میکرد و گاهگاهی بزبان فرانسه قطعات شعری نیز ترکیب کرده از نظر ولتر میگذراند و فیلسوف مزبور آنها را تصحیح مینمود. بواسطه همین معاشرت فردریگ باولتر و فلاسفه دیگر است که علما و محققین امپراطور مزبور را پادشاه فیلسوف Heroiphilosophe لقب داده اند.