Page 2971

چهار قصیده به چهار سبك اشعار فارسی را از روی طرز وروش به چهار سبك تقسیم کرده اند ۱ - سبك خراسانی که سبك ترکستانی نیز میگویند - ۲ - سبك عراقی ۳ - سبك فارسی ٤ - سبك هندی کسانی که در اشعار فارسی تتبع دارند به شنیدن غزل یا قصیدۀ بدون آنکه گوینده اش را بشناسند میتوانند تشخیص بدهند که اشعار مذکور از کدام سبك است ما درین جا بدون آنکه وارد اصل موضوع شویم ، محض برای نمونه و انشراح خاطر چهار قصیده از چهار سبك فوق را نشان داده التذاذ از لطافت بیان و حلاوت اشعار هر سبك را بذوق خوانندگان میگذاریم . قصيده این قصیده از بهترین قصاید سبك ترکستانی است که استاد عمعق بخارای در یکی از مسافرتهای خود در حالیکه شاکی و نالان بوده سروده است . الا یا مشعبد شمال معنبر بخار بخوری تو یا گرد عنبر نه روحی و لیکن چو روحی مصفا نه نوری و لیکن چو نوری منور نه خلقی که نه جسم داری و نه جان نه مرغی که نه پای داری و نه پر نفس های روحانیانی بخلقمت روانهای فردوسیانی بگوهر همی پوئی و پای تو در تو پنهان همی پری و پر تو در تو مضمر رسول بهشتی ز عالم بعالم برید (۱) بهاری ز کشور بکشور ز اشکال تو روی دریا منقش ز آثار تو روی صحرا مصور نسیم تو نافه کشاید به صحرا صریر (۲) تودستان زند بر صنوبر گه از لطف گردی تو برهان عیسی گه از سحر گردی تو ارژنگ آذر (۳) (۱) برید قاصد (۲) صریر آواز و صوت (۳) ارژنگ چو خرچنگ نگار خانه مانی نقاش و بمعنی دلع که ستم و بیداد است . ۲۷۲