Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (یازدهم) سال دوم طبائع و امزجه (۱۳)
او را از اقدام بر کارهای بزرگ باز میدارد.
در باب علوم نیز زنها با ختراعات بزرگ (که ثمر کوشش است) میل ندارند. در تحلیلات بطیئة علمی و لوازم آن که عبارتست از جودت استخراج نتائج و وضع قواعد مطلقهٔ علمی چندان صبر ندارند و در استنتاج علمی بیشتر خطا میکنند بسبب افراط در تصورات و بساطت افکار خود حال آنکه تقدم علوم؛ ترکیب نظریات وسیعی میخواهد در عقب تحلیلات علمی و این نظریات متمم آن میباشد. پس ترکیب نظریات (که شامل اطراف عدیده میباشد) مختص بمرد است. ولی بیانات فوق منتج آن نمیگردد که گوئیم در زنها نابغه یافت نمیشود یا وسع تعلم علوم مختلفه ندارند. بلکه اشارت است بآنکه زنان نابغه درین میدان همیشه کمترند از مردان نابغه و چنانکه ایجاد زنان پیمبر ممکن بوده وجود مردان بسیار عاطفه دار نیز ممکن است چنانکه بسبب مهر اولاد شیر از پستان شان فرود آید ولی این امور از قبیل استثنا و غیرطبیعی است پس جهد عقلی طبیعی در زنها همانست که در اوسط آنها یافت شود و بولادت و رضاع و تربیه عدد مرغوب فیه اولاد ضرر نرساند بسیار صرف جهد عقلی از طبقهٔ از طبقات زنان که منجر گردد بضیاع همان طبقه، ضربه ایست که بوظائف طبیعی زن میرسد. اگرچه عدهٔ نابغه در رجال نیز اندک بوده و نظر بمجموع میتوان گفت که هیچ نیست و نیز وظیفه و اعمال مرد در حیات اجتماعی مقتضی نابغگی مرد نیست ولی باید قوهٔ فکر و صبر و ثباتی در علوم داشته باشد. مگر از برای زن ضرور نیست و بسا که در بعض اوقات مضر وظائف اساسی او گردد. چه زن را از برای آن نیافریده اند که در قوهٔ عضلیه عنترة عبسی و در فکر عقلی ابن خلدون باشد. ازینجهت نوابغ زن مثلا در فنون دقیقه و علم النفس پیدا میشوند. اما صاحب اختراع و تجدید یا صاحب مذهب در علوم و فنون نیستند. و از ینقرار رجحانش بر مرد باخلاق فاضله باشد. پلی زن در محبت و عاطفه و اخلاص نابغه میگردد و جادارد که مباهات کند اگر مرد بتفوق علمی عزیز می شود.
(اراده و صفات خلقی در مرد وزن) ارادهٔ مرد فی الجمله قویتر است از ارادهٔ زن و زن طبعاً باخلاص و هبهٔ نفس بغیر مائل است. سپنسر میگوید، این میلش تعلق بافراد
١٠٥٢
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.