Page 1226

شماره ( سوم ) سال دوم چهارده همین سال استقلال افغانستان (۳) چهارده همین سال استقلال افغانستان استقلال برای فرد و جماعت يك حق طبیعی است چنانکه ، يك فرد غیر مستقل ومختار در جامعه مثل مجرمی است که حق زنده گی از خود نداشته ، و در زیر اوامر ( محبس ) ذلت حیات میکشد ، همچنان ملت غیر مستقل در صف مجامع مستقله بشریه حق برادری و برابری واذن توقف نداشته ، در انظار ملل دنیا از عباد ذليله وحقیره بیشتر قیمتی را مالك نیست . زیرا او حق طبیعی خودش را از دست داده ، عواطف و امیال نفیسۀ خویش را محکوم شهوات دیگری ساخته ، پس او نه بکلی مسلوب الحقوق بلکه عاری از عواطف عالیۀ انسانی ولهذا مستوجب تحقیر و تذلیل شمرده میشود . ملت اسیر مثل آدم اسیر نمیتواند در راه تکامل ، استعداد بشري خودش را بکار برده از تجدد و جمال حیات متمتع گردد ، بجهت آنکه او مختار نیست و این سلب اختیار سدی است که در راه جریان نوامیس طبیعی کشیده شده . پس جامعۀ غیر مستقل نه آنکه از خط تکامل عقب مانده بلکه طبعاً در قعر انحطاط معنویه فرو رفته است . عدم استقلال يك ملت اگر طول میکشد جامعه را آنقدر دچار پستی و فتور اخلاق مینماید که بحکم توالی و توارث معدوم میشود یعنی در ملت غالب غائب وتحلیل میگردد ، صفحات تاریخ برای فهم این مطالب کشاده است . نگویند حمایت دول متمدنه بر ملل غیر متمدنه ثمر نیکو داده ، و آنها را بمطالب عصر به آشنا ساخته ، و لا بد این ثمر و شنا سائی ها عما قریب آن ملل محکومه را باداشتن روح تمدن دوباره احیا خواهد نمود ! چونکه می بینیم حمایت اجانب ( یا بعبارت اصلی حاکمیت اغیار ) ملل محکومه را عمرهای دراز از سیر تکامل موقوف داشته ، و اگر حاکمیت اجانب نبودی ، آنها ( ملل محکومه ) بمراتبی بیشتر طی منازل کردی ، و با اخلاق متین و معنویات قایم و تمدن ملی زنده گانی بسر بردی . به پرسید از تاریخ ژاپان و چین تا تفاوت حیاتی بین این دو ملت و اندازۀ خسران محکومیت را آشکارا جواب دهد . ٢١١