Page 32

(۲۱) و در قرية (خير ان) (١) که جانب آفتاب بر آمد بلخ واقع و از بلخ تا آنجا ٦ کروه راه است(۲) بطریق خفیه مدفون ساختند (۳) ولوح مشتمل بر حقائق حالات نیز در ان حفرة محترمه کند اشند ( ٤ ) دوره‌های فتور : | بعد از انکه این کار مهم وعمده بر طریق خفیه و مرموز، صورت داده شد ظاهراً چنان معلوم میشود که ابومسلم خواه بنا بر یاسیکه نسبت بقبول خلافت از امام پنجم داشت، و خواه بباعث گرفتاریهائیکه در امرفقون کشی برضد (مروان حمار) آخرین خلیفه اموی برایش پیش شد، وخواه بااشارة حضرت امام، وخواه بهر طوریکه بوده موقع نیافت، وفرصتی بدست نیاورد که ظهور آن بقعۀ نور، و تربت سدره مرتبت را اعلان نماید (٥) پیاپی این جریانات ، سقوط خلافت امویان ، و انتقام گیری ازین دودمان، وضبط و تاراج آنها وقتل ابو مسلم مروزی که شمشیر و تدبیر او سادات عباسی را تاج و تخت بخشیده بود در دنیای اسلام یکی بعد دیگری مانند طوفان وبحران بمیان آمده وهر کدام اینها چون بذات خودفترت عظیمی بودعام مسلمین را بحال خود گرفتار ساخته وموقع آن نداد که از امورات عامه بامور خاصه پرداخته بتوانند علی الخصوص مسئلۀ مدفن حضرت شاه که خیلی ها خفیه انجام یافته وغیر از چند نفر محدود که آنها هم در قتل ابومسلم تلف و یا لادرك شده بودند دیگری از ان واقف نبود . در ختم این جریانات چون امام پنجم فوت، واز طرف سادات عباسی، نسبت بسادات حسینی مثل بنی امیه مخالفت ها، آغاز گردیده، واز طرفی از کشف مرقد حضرت شاه آن مظننی که مدنظر (١) درقریۀ خيران(خيران) سیدعبدالله زر بخشی خو ارزمی بن سید هاشم بن سید ابو بكر بن سیدقاسم بن سید حسین بن سیدابو علی موسی بن سید عبدالله بن سید محمد بن سید جعفر بن سید ابو الحي كبير بن سید ابوبکر جعغر الكاظم بن امام جعفر صادق رضی الله عنه مدفون اند گويا بعد از آنکه این بزرگوار بدین مقام دفن گردیده اند، ده خیران بنام خواجه خیران زبانزد گر ديده و مرقده طهر حضرت شاه در جوار این موضع واقع میباشد ( تاريخ اكابردين ) (٢)در سنه ١١١٦ عهد میر آخور پادشاه محمود دیوان بیگی از دروازۀ بلخ تا مزار شریف تمامت راه را مسافت کرده واز روی طناب جریب ١/٤ جريب كم چهارصد جريب بر آمده که هر دوصد جريب آن يك فرسخ می شود واطراف قبة رو ضۀ شریف ومسجد به تنهائی بدون صفه و دیوان و نظر گاه در همان وقت ۸ جریب شده ١/٤ کم ۱۲٥ جریب بر آمد مولفه مخدوم من بلخی نسخه خطی (۳) تاریخ اکابر دین ، بحرالاسرار، تذ کرۀ المشائخ بلخ، حفةالبيضاء ومد يمجله ١١سال اول تاج محل ص١٣ طبع دهلی اسم این قریه را (خیر) مینویسد . (٤) بحرالاسرار (٥) مخدوم من بلخی درقطار روايا تيكه ازرساله ( بیان معدن ) نقل مینماید يك روایت دیگر را چنین ضبط کرده :ـ روایت دیگر آنکه عیاران ابومسلم صندوق مبارك امير المومنين علی را بفر مان امام جعفرصادق از کوفه پنهانی کشیده بولایت مرو آوردند و چون مهم ایشان هنوزاز نصر سیار واتباع او کفایت شده بود مقهور ومقرر آن صندوق را بولایت بلخ نقل فرمودند تا بعد از انقضای آن مهم، آن را باظهارحا ز ند،ولی پیش از اظهار آن صاحب الدعوة، خاندان ابومسلم و خودش بقتل رسید وآن مرقد منور همچنان مخفی ماند .