Page 92

(٨٥) شهر كوچك مذكور دلیرانه از طرف شكورخان مدافعه شده وحمله آوران عقب نشستند ازینرو سكهه اعقب نشسته و در كوههای پیرینچال برای آمادگی واز گشت قوا و تهیه آذوقه ورس متوقف شدند. دسته بزرگ قشون که تحت قمندانی رنجیت سنگه بود نیز همچنان به بد قسمتی و نا کامی دوچار شده بود. باران های شدید اقدامات آنرا را دررا جوری بتاخیر انداخته و وقتیکه بتاریخ ٢٦ جون روانه شد ند تماما تر گردیده ومورد حمله سرما واقع شدند. وقتیکه بروز سوم به پونج رسیدند آن را خالی یافتند در اینجا رنجیت سنگه مجبور بود که تا نصف یا وسط ماه جولائی برای تهیه آذوقه ولوازم خویش در پونچ باقی بماند. بعد ازان عساکر خویش را به مندی سوق داده بعد از آن به توشو میدان رفت که در نزدیکی وادی واقع بوده و در اینجا باعساکر محمد عظیم خان که برای مقابله او آماده بودند مواجه شد بهر کیف هر دو قشون تا چند روز بحالت سکون و آرامی باقی ماندند در اینجا رنجیت سنگه از آنچه برای دیال سنگه پیش شده بکمال حزن اطلاع یافته و یکدسته پنجهزار نفری را تحت اداره بهانی رام سنگه بكمک اوفرستاد ولی بهائی رام سنگه چون حالت رام دیال را بحرانی یافت فیصله کرد که برای اشغال در بهرام گلا توقف نماید محمد عظیم خان که تمام جریانات بر وفق خواهش خود یافت فرصت را غنیمت شمرد و بر تشکیلات و دسته جات رنجیت سنگه که در اثر سرماء مرض و آوارگی ضعیف شده بودند حمله متصرفانه نمود بتاریخ ٩ جولائی راجه روح الله خان پونج که طرفدار حکمران کشمیر بود ناگهان سکه ها را مورد قهر و آتش قرار داده و صدمه ی آنها را در هم شکست ترتیبات شان را بر باد داد . روز بعد حمله خویش را شدید تر ساخته و خسارة بزر گتری بدشمن رسانید رنجیت سنگه چون دید که دیگر راهی برای فرار خویش ندارد ناچار شده به طرف مندی عقب نشست و بجزء رام دیال را گذاشت تا آنچه برای او مقدور باشد با وی سد . این عقب نشینی بزودی صورت يك شکست و گریختن غیر منظمرا بخود گرفت زیرا سکهه نه تنها از طرف قبایل کوهی منطقه مذکور مورد حملات قرار گرفتند بلکه شدت سرما و باران بزیه آنها صدمه رسانید باهمه رنجیت سنگه مارش خود را ادامه داده و شهر مندی را زیر آتش گرفت . بتاریخ سوم ماه جولائی به پونج رسید ولی در حالیکه عده زیاد از عساکر خویش وسر دار بزرگی مت سنگه را از دست داده بود در این قشون بکلی ترتیبات و انتظامات خودرا از دست داده و درهم وبر هم گردیده بود چنانچه رنجیت سنگه نیز بعد از آنکه شهر پونج را طعمه آتش ساخت باچند تن معدود از حاضر باشان خویش کوتاه ترین راه ها را جانب لاهور پیش گرفته و بتاریخ دوازدهم ماه اگست خود را بپایتخت خویش رسانید محمد عظیم خان بزودی دسته دیال سنگه را محاصره نمود و لی بنا بر سابقه دوستی که با دیوان مهکم چند بداء داشت با واجازه داد که عقب نشسته و بدون آنکه با وضری رسد راه خودرا پیش گرفته برود وحتی امر نمود که آنها را تا سرحد سکها همراهی نموده و به محافظت کامله برساند (١) اگر چه رنجیت سنگه بواسطه غصب کوه نور خود را خیلی متمول وثروت مند ساخته بود و آن را بدست خویش داشت با آن هم از شاه مخلوع کابل (١) پرنسپ او ریجن آف دی سکه پا ور ان دی پنجا ب صفحات ٨- ١١٤