Page 32

(٢٥) ناچارۀ صحیح آنرا بسنجد برای فتح‌خان این کار مشکل نبود مشارالیه بزودی بواسطۀ هزارها ترغیب و فشار يك مبلغ زیادی جمع نموده تمام مایحتاج اردو را تهیه دیـــد . علاوه بر آن فتح‌خان خزانۀ قندهار را نیز تصاحب کرد باتمام این مبالغ مشارالیه توانست که تعداد سوارۀ خود را از چهل به پنجاه هزار برساند (١) زمانشاه درین هنگام نزديك اندس بود در نظر داشت بر هند حمله برد . و هنوز اشتهار بود که قندهار از دست وی خارج شده مشارالیه احساس خطر کرد و برخاست ، شجاع‌الملك برادر خود را در پشاور بسرداری قوۀ قاهره گماشت و تاج نیمه‌ساز مکملی را بوی سپرد وخودش آهنگ کابل نمود (٢) فوری بعمداران درود وخورد باکشمیر عسکر بسیار مهمی را ضایع نمـــود عبدالله‌خان الکوزائی حکمران کشمیر را بنا بر حکم او گرفته در زنجیرش افگندند اما برادرش سیدال‌خان که در قندهار بود مشارالیه با دستۀ خود بطرف محمود مرور کرد زمانشاه قشونی مشتمل بر ١٥ هزار مرد تشکیل کرده ملا احمد ومیر ویس نور زائی را بسرداری آن قشون مقرر نمود اما در اثر نالایقی ملا احمد قوی تار و مار گردید . (٣) اثنائی که بکابل رسید صورت واقعی مسئله دفعتاً بشاه معلوم شد . مشار الیه بی اعتمادی که در میان بزرگان درانی پیدا شده بود درك نمود . ازینرو در سلامتی خود نیز تزلزل داشته به گارد مخصوص خود سپرد تا در حفاظۀ قصر او وظیفۀ ثابت داشته باشند وفاداران نیز بنا بر طبیعت مترددش تقریباً بهراس اندر شده بود شاه اوضاعی داشت ندامت آگین تنها چیزی که بوی باقیمانده بود شجاعت ملی افغان بود شاه از نجبای درانی خود خواهش کرد تا بوی بپیوندند اما محض دو نفر باو پیوست یکی وفادار وزیرش ودیگر زمانخان پوپلزائی ایشان برخی از طرفداران خود را نیز باخود آوردند ولی تمام قوای بودی مرکبۀ دوصد سوار و چهار صد توپچی بود . مشارالیه بطرف قلعۀ که در جوار جکدلك بوده و آنرا ملاعاشق یکی از تابعین وفادار خان بدست داشت پیشرفت خواهی که شاه نمود طوری در مردم اثر کرد که در ظرف چند روز قوای کوچک وی مبدل به لشکر سی هزاره رسید . تنها احمدخان خان قبیلۀ نورزائی باخود قشونی آورد که کمتر از پانزده هزار مرد جنگی نبود . شاه در ابتدا میخواست با نقلاب برسد اما بی‌فائده بود (٤) بعد از آن موصوف دو دسته‌ را پیشد از فرستاد که دستۀ جلوتر از همه در تحت ادارۀ خان نورزائی بود و دستۀ دیگر را (١) صفحه ١١٨ تاریخ احمدشاه درانی مولفۀ شیرازی . (٢) صفحه ٥٧٦ سلطنت کابل مؤلفۀ الفنستون شیرازی گوید که زمانشاه از لاهور عزم کابل بست که ازان چنین بر می‌آید که مشارالیه در هندوستان بود ( صفحه ١١٨ ) تاریخ احمد شاه درانی . (٣) صفحه ٥٧٦ الفنستون . (٤) صفحه ٥٧٧ سلطنت کابل و نیز صفحه ٣٤٩ جلد ٢ سفر در شمال هندوستان مؤلفۀ کونولی .