Page 25

( ۱۸ ) ازینکه موصوف به سبزوار رسید دوباره بپارس برگشت محمود میرزا که باین حمله آوران یکجا بود خواست تا در خراسان مانده به بیند اگر بعضی سرداران باوی اتحاد کنند اگر چه مشارالیه در ترشیز و طبس موفق نشد اما توانست که مهرعلی خان حکمران قائن و بیرجند (Birgend) طرفدار خود بسازد و با ده هزار عسکر به هرات مارش نمود شهزاده قیصر که در مقام عمارت (Emarat) قوای محمود را مقابل شده بود رانده میشد و محمود با ین تماماً باین عزم موفق میگردید اما مشارالیه تماما بصداقت همرا هان خود اعتماد نداشت و برره موفق نشد چه وفادار خان وزیر زمانشاه مطابق باین عدم اعتماد شاه اقدام نموده باو گفت که مهر علی همکار خاینی است محمود محاصره را گذاشت و خود جانب بخارا فرار نمود و گذاشت تا مهر علی و شکرش شکست یافتند زمان شاه فوراً بر امین بخارا اعتراض کرد که چرا انقلاب کننده را حمایه کرده و مطالبه نمود تا محمود را بوی بسپارد ازینرو محمود بخارا را گذاشت خواست بزیارت مکه معظمه عزیمت کند اما در خیوه سرگردان شده آخر الامر باز بدر بار فتح علی شاه توسل جست . در اثنائی که محمود سرگردان می گردید واقعاتی در کابل رخ داد که خطرناکی وضعیت زمانشاه را ظاهر می ساخت اولا باید ایضاح کرد که برای برانداختن اقتدار زمانشاه چه علل مخفی اما قوی وجود داشته است قبل برین دیدیم که زمانشاه بنابر عدم بصیرت سیاسی منظرا نه چنین سیاست را قبول نمود که در مملکت باید تمام بارکرائی ها از هر حیث و مقام که باشند از حقوق خود محروم شوند بالخاصه هنگامیکه بین او و پاینده خان همان پاینده خانی که او را در گرفتن تاج و تخت كمك كرده بود بهم خورد (۱) این فکر قوت یافت و اینکه افاده امپراطوری خود را به وفادارخان سپرد بزرگترین اشتباهات او بوده، این وزیر بنابر طبعیت بدو حریصانه خویش میخواست تمام اقتدارات شاه را بدست آرد از اینجهت در نظر همه سرداران مهم بمثابه يك نمونه نفرت جلوه گر شد او دسیسه کار بذله گوی بود آوازش ملایم و اوضاعش خوش آیند بود اما نسبت بهمداران و زیر دستان خود خیلی مغرور و متکبر و نسبت به بالا دستان خیلی مطیع ومنقاد می نمود هر گاه شخصا با خطر مواجه میشد بی حد ترسو بوده زمانشاه را راجع به پلان مطیع کردن و ترسانیدن سرداران تشویق نمود چه موقعیت ایشان را ضبط کنند می تواند بمقاصد خویش برسد در نتیجه آن شد که زمان شاه تماما تسلیم و فادار خان و آلة دست او گردید مشار اليه طبیعت خوب خود را گذاشت و از وزیر نافرجام خود پیروی نمود . عدم رضایتی که بنابر کارهای وزیر زمانشاه روی کار آمد خیلی ها مسموم کرده (۱) اگر بدانیم که چسان مناسبات زمانشاه و پاینده خان بهم خورد خیلی دلچسپست نظر به تحریر شیرازی ، سردارانی که مخالف وی بودند چنین یقین میکردند که پاینده خان در فکر استیصال ایشان است تا تمام قوة اداری مملکت بدست خودش باشد ازینرو ایشان شروع به پرو پا گند برعلیه او نمودند و امید داشتند که این آوازه ها تا گوش سلطان رسیده فکر او را نسبت به سردار بارکزائی ها مسموم کند ، این توقع ایشان فی الواقع صورت بست و در نتیجه پاینده خان اجازه ورود بدربار نیافت و باریابیش رد شد ( صفحه ۱۱۰ تاریخ احمد شاه درانی )