Page 184

(١٦٤) شاه شجاع را شاهی معرفی کردند که میتواند در مقابل دشمنان خارجی پافشاری و مقاومت نموده و فایده رسانیده بتواند قراريكه مليسون اظهار میدارد : در اعلامیه یا بیانیه مذکور شامل نبود که شاه دو باره پناهگاهی را که بعزت تمام در آن بسر می برد (در لود هیانه) قصد دوباره بدست آوردن تخت و تاجی که برادرش او را رانده و از و گرفته بود اکثراً به معاونت عساکر اجير ومزدور مناطق داخلی برطانوي ترك داده و دو بار از طرف فامیلی که اعضای آن با وجود (عدم محبوبيت وغائلة) شان يك حصة بزرگ افغانها را طرفدار خویش ساخته و آن ها را بخود خوش بین ساختند هزیمت یافته و شکست خورده بود (۱) فصل نهم (تهاجمات انگلیس) داستان تهاجمات برطانیه در مملکت افغانستان از طرف يك تعداد بزرگ نویسندگان نوشته شده است که مهمترین همه سرهنری هیولاک سر هاری دوراند و سر جان کی میباشد. بيانات سر جان کی از همه جامع تر بوده و کمتر از یکهزار و سیصد صفحه را نگرفته است. درین فصل كوچك البته شرح وبسط تمام آن وقایعیکه به تعداد لاتعد ولا تحصى در ظرف چهار سال مذكور یعنی ١٨٣٨ تا ١٨٤٢ بوقوع پیوسته اند قابل گنجا ئیدن نیست البته بذکر آنچه چه گونه برای انگلیس ها لازم گردید که دوست محمد خان را که بزور ومشقت جرئت وثبات خويش تخت و تاج افغا نستان را بدست آورده بود و بالاخره در اثر عدم موافقت و مرافقت با برطانو یها از آن محروم گردیده بود و دو باره بر تخت کابل نشانیده و اقتدار مسلوب او را با و مسترد نمایند پرداخته خواهد شد قبلا دیدیم که انصراف از محاصره هرات عزم انگلیسها را در باره قشون کشی به افغانستان فسخ نکرد ولی از طرف اولیای امور حکومت برطانوی هند در اثر ترکیدن حباب دروس ، ایران ، بعضی تغییراتی بوجود آمد . چنانچه از قوه قشون اندکی کاسته و افسری فوج که اولا به سر هنری فین کماندران چیف هندوستان داده شده بود به سر جان کین کماندران چیف عساکر بمبی تفویض گردید (۲) عساکر به سه دسته تقسیم گردیدند : اول قوه بنگال که شامل هفت هزار و پنجصد نفر بود و در فیروز پور تحت قیادت سر کانن جمع شده بودند. يك دستۀ دیگری از هندیان بتعداد شش هزار نفر تحت قيادت سر افسران برطانوی از طرف شاه شجاع ترتیب و از شکار پور (٣) حرکت میکرد . قسمت سوم سئون عسا کر بمبی قایم میساخت . ۱- هستری آف افغا نستان صفحه ٢٦٨ ۲- فارنی تری ایرزان اند با صفحه ٤٠ ه مولفه لارنس ٣- افسر این دسته سر هنری فین بود بتازلی و تعجیل تشكيل شده و اگر چه بزودی پیشرفت خوبی کردند ولی با هم تا کنون بسیار خوب نشده بودند افغان و ارصفحه ۱۵ مولفه فاربس