Page 152

(١٤٥) آنها را دانسته وخامت مسئله را درك نمود، ونيز میدانست که برادران قندهاری او نمیتوانند بدون همراهی ومعاونت اوحمله مهاجمین را رد نموده و بتوانند مدافعه کنند لذا برای عقیم ساختن نقشه های شاه مخلوع ترتیب عسکری گرفت ولی قبلاً مطالبه نمود که بایست سرداران پشاوری از غیاب او استفاده ننمایند : سلطان محمد خان بماما خیل که بطرف جنوب گندمك واقع است پیش رفته وازان جا پسرش را بکابل فرستاد تا در مجلسی که درباره اقدامات بر علیه شاه شجاع منعقد میگردد از طرف او نمایندگی کند سلطان محمدخان باینصورت میخواست دوست محمدخان را فریب داده و یا وظاهراً میل و خواهش خود را برعلیه اقدامات برضد شاه شجاع اظهار نماید ولی باطناً مقاصد و آمال او در دامان کابل بوده وصرف شکست برادرش را میخواست رفع نماید . علاوتاً سلطان محمدخان میخواست محمدزمان خان را با نفوذ و اقتداری که داشت نیز با خود همراه بسازد ولی محمدزمان خان پیشنهادات او را قبول ننموده و حتی وقتیکه از ماما خیل بطرف پشاور حین مراجعت خویش در جلال آباد خواست با او ملاقات نماید از دیدن او ابا نمود. ولی با همه دادن پشپلاق را بکاکا های پشاوری خویش قبول نمود تا اگر دوست محمدخان برجلال آباد حمله نماید با او كمك و معاونت نمایند نواب جبار خان و حاجی خان نیز درین دسایس وتوطئه ها حصه گرفتند چنانچه اول الذکر با شاه شجاع روابط ومکاتبه داشت که با وعدۀ استرداد حکومت غلزائی را داده بود نواب جبارخان مشكوك بود که اندام شاه شجاع در اثر تشجیع حکومت برطانوی هند خواهد بود ازینرو از دوست محمدخان خواهش کرد که با شاه مذکور قراری بدهد که بمفاد او تمام شود و کامیابی شاه شجاع را در طی جریانات و گزارشات مذکور حس میکرد. دوست محمد خان ازینهمه تمایل نواب را بطرف شاه شجاع در یافته و میترسید که تغییر اطاعت این شخص سبب جداشدن دیگر خوانین ونجبای او که با او همراه ووفا دار بودند نشود و نواب جبار خان را از فکر اینکه پیش از آنکه جنگ شروع وواقعه به میدان آید مر او در قایم نموده مورد زجر وتوبیخ قرار داد علاوتاً دوست محمدخان خیلی بیقرار بود تا آنکه بداند آیا حقیقتاً حکومت برطانوی با شاه مخلوع معاونت مینماید ویا اینکه مسئله مذکور حقیقت ندارد (۱) ازینرو باسر کلادویه (sir claudewade ) نمایندۀ سیاسی انگلستان ۱- اشارۀ فریزر راجع به این نکته قابل تذکار است : « آنها ( حکومت برطانوی هند) میخواست شاهی درافغانستان باشد که با التمام تابع نظر یات آنها باشد ولی از معاونت علنی با او میترسید لذا گورنر جنرال از طرف سکها وقوای آنها با او كمك نموده که در مقابل وعده گرفتن ایالت پطره داری شاه شجاع رنجیت سنگه حاضر شد که به شهزاده سدوزئی معاونت نماید » (هستری آف دی افغانز صفحه ۲۰۰)