Page 100

( ٩٢ ) پذیرفته شده و از مشهد بايك قشون چهارده هزار نفر روان گردید (۱) قشون پیاده شاه که تعداد آن بچهار هزار میرسید و تا درجه انتظام داشت سردار ذوالفقارخان اداره میکرد باقی عسکر از دسته های سوار تشکیل یافته بود . در اینها یکدسته سه صد نفری کردها که اداره آنها بدست حسن خان چنارانی ، و يك دسته غرت هائیکه که قریب پرچند زندگی میکردند شامل بودند . وعلاوتاً از قرب وجوار نیشاپور جیز وان ، مشهد و ترشیز نیز سواران آمده بودند . میرزا عبدالوهاب که هر چند شهرت عسکریت و جنرالی نداشت ولی یکی از اشخاص بافراست دولتی بشمار میرفت نیز با شهزاده همراه بود این شخص اولا داخل خدمت شاه ایران بوده و برای تنظیمات واداره خراسان با یالت مذکور فرستاده شده بود (۲) بهر کیف حسن علی ميرزا يك تفوق بزرگی بر رقیب خویش داشت ، توپخانه او را فرخ خان اداره نموده و توپچیان نیز تحت اداره او بودند این شخص زیر دست افسران انگلیسی در تبریز تربیه شده و تعلیم یافته بود (۳) حسن علی میرزا بخیال اینکه فتح خان نیز مانند فیروزالدین کسی خواهد بود قاصدی نزد او بوریان ( که با عساکر خویش آنجا رسیده بود ) فرستاده و مطالبه کرد که قرار دادی صلح آمیز باهم بکنند ولی وزیر افغانی که دارای يك قوه سی هزار نفر (٤) بود آن را قبول ننموده و به لهجه تندی با و جواب داد . لذا هر دو قشون بجانب یکدیگر شان حرکت نموده و پیش میرفتند تا آنکه در صبح روز ٢٥ ماه می ١٨١٨ (٥) نزديك شهر كوچك کوهسان (Kuhsan) که در میان کنافر قلعه (٦) وقريه سرحد ایران و هرات واقع است باهم رسیده و يك دیگر شان را دیدند . و بزودی هر دو عسکر برای جنگ تیاری کردند سپاهیان و ضو کردند که مبادا در معرکه تلف شوند و بعد از ان لباس معمولی خود را کشیده و جامه جنگ پوشیدند . حسن علی میرزا لباس شهزادگی خود را پوشید ، در حالیکه فتح خان جامه سپاهی ببر کرده ، بر اسبی بسیار خوب سوار و در مرکز صفوف عسکری خویش جا گرفت افغانها چهار عدد توپ وصد قرار ه قلاب دار ؟ ( Swivels ) داشتند در حالیکه قشون ایرانی دارای صد قراره قلاب دار شتری وهشت عدد توپ بود . توپخانه هر دو قشون پیش روی ۱ - کتاب فوق جلد وصفحه مذکور فریزر میگوید که او صرف شش هزار نفر میتوانست برابر کند تریتون آف دی جور نی ان تو خراسان ضمیمه بصحفه ٣٤ ۲ - کونولی ، کتاب فوق الذکر جلد دوم صفحه ٣٧٤ . ۳ - فریزر ، کتاب قبل الذکر ضمیمه ب صفحه ٣٤ ٤ - علاوه بر آن میگوید که گذشته از عساکر افغانی خویش فتح خان ده هزار عسکر خراسانی نیز با خود داشت ورنه بدون كمك محمودشاه واعزام عساکر از طرف او نمیتوانست آنقدر خود را قوی بسازد تيزيتو آف دی جورنی انتو خراسان ضمیمه (ب ) صفحه ٣٤ ٥ - كونولی جورنی نودی نارت آف انديا جلد دوم صفحه ٣٧٥. ٦ - فریزر ، هستری آف دی افغانز صفحه ١٥٤ میدان حقیقی جنگ کهنهنگ در آن بوقوع پیوست کا ریز گفته میشد و وجه تسمیه نیز وجود يك كاريز آب است که در آن جاری بود. کونولی کتاب قبل الذکر جلد دوم صفحه ٣٧٥ .