Page 182

١٦٣ کسب و معیشت افغان های ده نشین اغلب صحرانشینان و کوهستانی های افغان به مالداری گذاره می نمایند برخی از ایشان زراعت پیشه می باشند و تجارت کمتر می کنند مگر تجار لوهانی (نوحانی) و به اصول عجیب تجارت دارند اینها مال التجارة خود را بر شترها بار کرده تا حدود چین و سایبریا، و اناطول، می رسانند و در اقطار هند گشت و گذار می نمایند این قبیله از دیگر افاغنه در پوشاک امتیاز کلی دارند مثل ارناوُدها و آذر بائیجانی هاقباهای طرزمعینی می پوشند دستارهای چهارگوشه که دارای گوشه های متقابل می باشند بسر می نمایند قباها در حد و دسینه تنگ و در کمر چیندار و در دامن فراخ و کشاده میباشند عموم افغانهای غیر لوحانی تجارت کمتر می نمایند مگر اهالی قندهار که نسبت به برادران دیگر خویش اضافه تر میل تجارت دارند خصوصاً طلبۀ علوم در قندهار از تجارت حظ وافر دارند اهالی قریه جات و شهرنشین به زراعت و فلاحت و سبزی کاری مشغول می باشند به صنایع کمتر تمایل دارند کارهای صنعتی از قبیل آهنگری و نجاری و بافندگی و امثالهم در ایشان خیلی کم است. مذهب سائر افغانها سنی حنفی المذهب اند، مرد و زن دهاتی و صحرانشین پابند روزه و نماز اند الا قبیلۀ نوری که در تشیع بحدی توغل دارند که با همسایه های سنی خویش مصروف پیکار می باشند از نماز و روزه غافل مگر به ماتم امام حسین (رض) در ده اول محرم اهتمام میورزند پشت و شانه برهنه به زنجیرها می زنند در برخی از قبیله کاکر (که در حواشی ایران اند) با جودیکه مسلمان اند اثار اصول مزدکی دیده میشود مزدک در زمان قباد شاه ایران مزدک نامی دعوی نبوت کرد شاه ایران و چهل