Page 168

١٤٩ را ولی عهد تعین نمود زیرا امیر حقوق محمد اکبر خان را که بروی خصوصاً و بر تمام افغانستان عموماً اثبات نموده بود نسبت به برادر اورعایت کردلاکن مشارالیه حقوق دیگر مردمان را رعایت نکرده ملاحظۀ ضررهائی را که باین امر مترتب میگردید هرگز در نظر نیاورد بعضی برادران کلانش که باطاعت او راضی نمیگردیدند بروشوریدند و از انقلاب شان خون ریزی و خرابی مملکت و تاراج اموال مستلزم گردید بلکه امیر دوست محمد خان هم که در حیات خود بهر ولایت یکی از پسران خود را والی گماشت نهایت خطا ورزیده بود زیرا مملکت افغان مملکت قانونی نیست گویا بدست خود دروازۀ فتنه و فساد را در بین بلاد کشاده هر کدام را به طغیان و عصیان قوت و قدرت عطا کرد . حکومت اعلیحضرت شیر علی خان زمانیکه امیر در حین محاصرۀ هرات چنانچه بیان کردیم فوت نمود در معسکر او از پسرانش شیرعلیخان ولی عهد و محمد اعظم خان و محمد امین خان و محمد اسلم خان حاضر بودند محمد رفیق خان وزیر شیرعلی خان که از طائفۀ غلجائی و يك شخص خائن بود بشیر علیخان پیشنهاد نمود که تا برادران تو حکمرا نان مطلق العنان باشند رسوخ تو بدون اینکه برادران خود را هم گرفتار نمائی تکمیل نمیگردد خصوصاً کسانیکه از شما کلان تر هستند پس این خبر در عوام شائع گردیده برادرانیکه در معسکر وجود داشتند از شنیدن این خبر از معسکر فرار نموده بولایتی که در زمان پدر خود بران حکومت داشتند خود را رسانیدند اما شیر علیخان وقتیکه از گریختن شان واقف شد به تنظیم شهر هرات عجله نموده محمد یعقوبخان پسر خود را بر ان والی گذاشت و خود راه بلخ را پیش گرفته بولایاتی که در عرض راه واقع و همان برادرانش که از معسکر گریخته بر آن ها استیلا نموده بودند هیچ تعرض نکرده تصمیم گرفته بود که محمدا فضل خان برادر کلان خود را که در قوۀ عسکری از تمام برادران