Page 93

(۷۲) کرم مرکب از دو حصه است قسمت کهستانی ( حصهٔ علیای دره ) و جلگهٔ وسیع که ما بین مجرای رودخانه و سفید کوه منبسط است . سفید کوه یا «سپین غر» مانند جدار بلندی فراز دره و جلگهٔ ایستاده و در حصه های کرم ۱۶۰۰ فت بلندی دارد و زمین جلگه ۵ هزار فت از سطح بحر بلند است دره کرم خیلی زیبا وقشنگ و خاک آن نهایت حاصل خیز است وانواع میوه های لذیذ به منتهای فراوانی در انجا بار می آید . باشندگان فعلی دره کرم توری وزیری ، مسعود درویش خیل است و از خود دوشاخهٔ احمد زائی واتمان زائی دارد . رودخانهٔ «کروهو» در دوپارچهٔ سرود که ترجمه انرا در مبحث رود کابل دادیم ذکر شده است . شاخه ئی از قبیلهٔ نیرومند پکتها در عصر ویدی درین دره زیبا مستقر و مسکون بودند و تا حال احفاد و عشایر آنها در انجا زندگانی دارند. گوماتی Gomati (رودخانه گومل) : رودخانه «گوماتی» که عبارت از رود گومل میباشد در سر دو ریگ وید همیشه بارود « کرومو » پهلو به پهلو ذکر شده وقریب یکدیگر هم واقع شده اند و از جنوبی ترین معاونین سندهو بشمار میرود «وی وین دوسن مارتن» میگوید که قبایل ویدی مدت مدیدی در علاقهٔ بین سند و «ویتاستا» اقامت داشته و سواحل مقابل تا کوهای سلیمان مد نظر آنها افتاده بود بناء علیه علاقه ئی را که « گومل » آبیاری میکند خیلی خوب میشناختند. علاوه برین نام « گوماتی » در اسمای سانسکریت اعصار بعدتر بکثرت استعمال شده. این درهٔ حاصل خیز وشاداب برای تربیه رمه های ماده گاو خیلی ها مساعد بود. سوتی Cveti (رودخانه سوات) : از سر دو «رودخانه ها» ترجمهٔ حصه ئی را که بارودخانه کابل ومعاونین آن ارتباط داشت بیشتر دادیم. در انجا رودخانه ئی به نام «سوتی» هم یاد شده این رودخانه عبارت از «سوات» است که از دامنه های جنوبی هندوکش شرقی سرچشمه گرفته و به رود کابل میریزد . « مکاستنس » سه قرن پیش از عهد مسیح این رودخانه را بنام « سواستس» یاد کرده و بطلیموس