Page 892

(۳۱۷) تجارتی آسیا از خاک ایشان میگذشت تمام تجارت چین - هندو امپراطوری رومن دردست آنها بود . ترقی تجارت کوشان با غرب در حوالی اخیر قرن ۲ مسیحی شروع به تنزل نمود. مقتدر شدن ساسانی ها راه رفت و آمد تجار رومی را بطرف شرق قطع کرد ولی هنوز هم قافله ها در حصص شرقی راه ابریشم در حرکت بودند و این اویه تا اخیر دوره ترقی و شکوه کوشان شاهان بزرگ دوام داشت تا اینکه در اثر محاربات هفتلی ها و ساسانیان امنیت این گوشه آسیا بر هم خورد و تعلقات چین و آر یایا و فارس دگرگون شد. هر مملکتی منزوی گردید و نظام تجارت برهم خوردوچون راهای خشکه بسته شد رومن ها به توسعه تجارت بحری توجه نموده و با سفائن به دلتای اندوس و سائر نقاط ساحلی هند می آمدند و راه های بری تا عصر چنگیز خان مسدود ماند . لباس: کوشانی ها از نقطه نظر لباس نه چینی نه فارسی و نه هندی بلکه چیز مخصوصی میپوشیدند که در تبت و آسیای مرکزی و با جزئی فرقی تا امروز در افغانستان معمول و مروج میباشد. در لوحه سنگ بزرگی که بطول ۹۰ سانتیم و عرض تقریباً ٤٠ سا نتیم از معبد شترک بگرام کشف شده و در موزه کابل موجود است به دور مجسمه بودای مرکزی ٣٤ نفر اشخاص دیگر روحانی و غیر رو حانی و منجمله دو نفر اعانه دهنده کوشانی بازن های شان هم دیده می شود . ریش انبوه دماغ بلند وقلمی - چشمان بزرگ ، اندام متناسب و غیره چیزهائیکه اختصاصات بدنى يك فرد سینی آریائی را تشکیل میدهد بوجه احسن در ین نجبای اعانه دهنده کو شانی جمع است . لباس مرد عبارت از يك شلوار چین داری است که از بالا تا پائین چین خورده و با چین های خود سراسر بيك شلوار صاف امروزی شباهت دارد . پیراهن او عينأ يك پیراهن درازی است که قرن های متوالی در افغانستان معمول بوده و یخن آن یکطرف بسته میشود . روی اینها چینی دارد