Page 721

(١٦٠) ابدا کبارس، اورتاگنس پا کورس وغیره را بعد از مونش و ازس و از یلیزس یعنی دودمان اسکائی قرار میدهند (۱) ولی چون اولین مسکوکات گند و فارس در ١٨٣٤ بار اول در خاك افغانستان پیدا شده (۲) و مسکوکات او و جانشینان او عموماً از حوزۀ ارغنداب پیدا میشود درین هیچ شبهه ئی نمانده که کانون مملکتداری گند و فارس و جانشینان او ارا کوزی بوده و بعدها مانند اسکائی ها از اینجا فتوحاتی در حوزۀ سند و از راه غزنی و کابل حالیه پیشرفتی بطرف کاپيسا نموده اند و به سلطنت آخرین شاه دولت یونان و باختری کاپيسا ، یعنی هر مایوس هم خاتمه داده اند . بهر حال قرار یکه مشاهده میشود تاریکی هائیکه تاریخ این عصر کشور ما را فرا گرفته کم نیست معذلك اميد است با تقسیماتی که درین فصل بعمل آمده خطوط اساسی و رؤس مطالب در ذهن خواننده مغشوش نماند . پادشاهان مستقل دودمان پهلوای سیستان و ارا کوزی مانند پادشاهان اسکائی در نقره و مس سكه بضرب رسانیده و مسکوکات طلائی ندارند زبان و رسم الخط یونانی که با پادشاهان یونان و باختری در سرتاسر کشور و خاك های متصرفی هند پهن شده بود در دربار و دارالتحریر و مسکوکات آنها رواج داشت و در پشت سکه های خویش رسم الخط محلی یعنی خروشتی را با زبان پراکریت استعمال میکردند . پیشتر متذکر شدیم که اسکائی ها و باز پهلواها هر کدام در خاك های هندی فتوحاتی نموده حکمرانانی برقرار کردند که از آنها در آخر این قسمت صحبت خواهیم نمود عجالتاً پیش ازینکه به ذکر اسمای شاهان پهلوا پرداخته شود به ذکر مختصر چشم دید دو نفر از یونانی های شام می پردازیم که به اسم «اپو لونیوس» Apollonius و دامی Damis در حوالی دامی ٤٠ مسیحی وارد کشور ما شده و از اینجا (۱) صفحة ٤٩ کتلاك مسکوكات موزیم پنجاب لاهور تألیف «وایت هد» نظریة كبطان کننگهم همین طور است . (۲) این سکه را مسن انگلیس پیدا کرده است .