Page 710

(١٥١) در پشت سکه تصویر «نیک» رب النوع فتح با بال هایش به پهلوی چپ دیده میشود نوشته خروشتی که در سه طرف سکه بضرب رسیده قرار آتی است. «راجاتی راجاسا مهاتا سا مو آسا» یعنی شهنشاه کبیر مونس . قراریکه از روی مطالعه مسکوکات معلوم میشود مونس و دودمان او که بعدها خواهیم دید فقط در نقره و مس سکه بضرب رسانیده اند و مسکو کات طلائی ندارند . ازس Azes حوالی (٥٨ ق م): ازس دومین پادشاه معروف اسکائی است که از روی نام به قبیله «ازی Asi » یا «ازی یونی Asioni » شباهت دارد و این یکی از قبایل اسکائی است که در اخراج شاهان یونان و باختری از باختر با سایر قبایل سیتی متفق بود . ازس یکی از پادشاهان یا شهنشاهان بزرگ اشکانی است که از «کی پن » تا پنجاب شرقی و گندهارا حکمرانی نموده است معمولاً مدققین به این نظر به اند که قلمرو سلطنت اسکائی نسبت به عصر مونس در عصر زمامداری ازس بیشتر کسب وسعت نموده است مشارالیه در مسکو کات خود از مونس و از امرای یونان و باختری مثل مناندر و «اپولودوتس» احفاد دمتریوس شاه باختر که در پنجاب شرقی سلطنت میکردند تقلید نموده ومخصوصاً هيكل «اتنه پروما کوس» را که ربة النوع حامی این خاندان بود روی مسکو کات خود به ضرب رسانیده . بناءً عليه هيچ شبهه ئی نیست که مانند پادشاه متقدم خود مونس او هم بر پنجاب شرقی نفوذ وحاکمیت داشت . انواع وعده مسكوكات ازس به اندازه ئی زیاد است که مدققین را وادار به تبصره های گوناگون نموده بعضی به وجود دو «ازس» اول ودوم قایل شده اند و برخی برآنند که اصلاً دو ازس تقریباً معاصر هم وجود داشته یکی در حوزه ارغنداب واوا کوزی به حیث نایب السلطنه «اسپا لریزس» دودمان پهلوا و دیگری «ازس»