Page 678

(۱۲۱) ارسـاس اول : ( ٢٤٨-٢٤٩ ق م) این شخص قراریکه بالا ذکر شد با ختری و از قبیلهٔ یکت یا از عشیرهٔ « داهی » بلخی آن بود، بعد از ینکه «دیو دوت» درحوالی (٢٥٠ ق م) اعلان استقلال نموده وسلطنت مستقل یونان وباختری را اساس گذاشت به بعضی روایات تنها و قرار شهادت بعضی مدارك دیگر با برادرش تری داتس (تیرداد) بطرف حوزۀ هری رود رفته و از آنجا وارد پارتیا شد و به تعقیب رویهٔ آزادی خواهی باختریها به پارهٔ اقدامات استقلال خواهی متشبث گردید. اول کاری که کرد این بود که به همدستی برادر و جمعی از طر فداران خود « فر کلس » (١) حکمران یونا نی دولت سلو سی شاهی را در پارتیا بقتل رسانید و برعلیه سلوسی ها ی شامی قیام کرد، سال تاسیس سلطنت پارتی ٢٤٨-٢٤٩ «قم» یعنی تقریباً یکسال بعد از اعلان استقلال دولت یونان و باختری تعین شده، مرکز سلطنت پارتی شهر هکاتومپی لوس Heca tompylus بود. « راو لنسن » موقعیت این شهر راقریب « جا جَر م Jajorm » قرار داده « اپولودو روس ارتمیس پایتخت پارتها را (١٢٦٠) استاد یعنی ١٤٤ میل بطرف شرق دربند خزر قرار داده است، بعضی های دیگر مانند «ویلیم جکسن» «هکا تومپی لوس» را شهر قدیم «کومی Kamis» میدانند و مو قعیت آنرا به ٨ میلی جنوب شهر دامغان فعلی قرار میدهند و برخی هم عشق آباد را مرکز اولیهٔ پارتها میشمارند. دیودوت اول و ارساس اول که یکی در باختر و دیگری در پارتیا برعلیه سلوسی های شا می بفاصله تقريباً یکسا ل اعلان استقلا ل نمود ند هر دو تا پایان حیات به منظور خود کا میاب ماندند، ارساس ابتدا از مو قعیت خود میان دولت یونان وباختری وسلطنت سلوسی در هراس بود ولی پریشانی او از طرف شرق به امید و اطمینان تبدیل شدو موافقه میان شاهان آزاد باختر و پارتیا بر قرار (۱) در بعضی مدارك حکمران یونانی پارتیا بنام ا گا تو کلس هم یاد شده هستری اف پر شیا تالیف سرپرسی سایکس (صفحهٔ ۳۰۸) .