Page 62

(٤١) ایتومنت یعنی هیرمند وهری واتی یعنی حوزه ارغنداب پایان شده و یا از دره کابل و غزنی موجی بدان طرف ها سر کشیده است یا از هر دو جانب. مقصد در این است که آریائی های باختر به دو طرف هندوکش یکسان پراگنده شده و بامرور وقت تمام زوایای کشور را مملو ساختند . این مهاجرت ها و جابجا شدن های آنها را عموماً بین سال های ١٩٠٠ و ١٤٠٠ ق م قرار میدهند . ریشه «آریا» در يك عده نام ها : با انتشار آریاها به دو طرفه هندوکش و استقرار آنها درین نقاط اسما و كلمات اصل آریا ئی در مورد رود خانه ها ، شهرها ، قبائل وغيره بسیار استعمال شد، و بعضی های آن تا امروز از بین نرفته از آنجمله یکی خود کلمه « آریا » است آریا با تحریقات مختلفی که زاده مقتضیات نقاط مختلف است در يك عده نام های خاص نقاط کشور ما محافظه شد، و این بجای خود دلیل بزرگی است که عمومیت این کلمه را درین سرزمین نشان میدهد و بطور مثال از چند نمونه ذکر میکنیم : هریو Haroyu : نامی است که اوستا برای خطه شاداب وادی هری رود داده، درین کلمه ریشه قدیم (آریا) گنجانیده شده که از آن در مرور زمانه کلمات: هری ، اری ، آریا ، هرات بمیان آمده است. هراوی تی : این نام را اوستا به قطعه قشنگ ارغنداب داده و این جا هم کلمه (هرا) ریشه قدیم (آریا) را نمایندگی میکند . در کلمۀ اراکوزی که یونانی ها در مورد این منطقه استعمال کرده اند ریشه قدیم شکل (ارا) بخود گرفته است و حتی اگر به دوره آشوری ها هم بالا برویم (ارا) در اسم «ارا کوتس» ، « ارا کوئی » دیده میشود . آریاکا Ariaka : شهری بود در ولایت مارجیان که باشندگان آنرا «آریا کی» Ariakai میگفتند و دیده میشود که در نام شهر و باشندگان آن کلمه (آریا) باشکل کامل خود موجود است.