Page 447

(٤٢٦) در قسمت شرق آریانا یعنی غرب روداندوس بعد از نیکاتور، فیلیپس Philippus والی گردید. اهالی بزودی بعد از آنکه اسکندر هند را ترك گفت یونانیان اجیر را مقتول نموده خود را مستقل ساختند بعد از آن ایوداموس Eudamos و تکسیلائیها رشتۀ اتحاد خود را از مملکت غرب اندوس گسستند وجدا شدند . بعد از مرگ اسکندر پوروس وادی سفلی روداندوس را گرفت و بطور زبونی از طرف ایوداموس در ٣١٧ ق م بقتل رسید. بعد از آن ایوداموس هند را ترك کرد و از رفتن او سلطۀ یونانی چیده شد، و ساندر و کو تس Sandrocottus (چندرا گپتا) بانی سلالۀ موریا خود را مالك الرقاب آن منطقه گردانید. نوادۀ او «اسوکا» Asoka بودیزم را در گند هاره و پا که لی Pakhli و هزاره Hazara دین رسمی قرار داد که بعد ازو در اوائل قرن اول میلادی در عصر کنشکای کبیر بلند ترین مدارج ترقی را می‌پیماید . اسکندر طوری که گذشت در مدت کوتاهی امپراطوری بزرگی را تاسیس نمود. ولی این امپراطوری آنقدر ناپایدار بود که بهمان سرعت ازهم گسیست و ممالك شرق بايك بحران و هرج ومرج دست و گریبان شد . حقیقتاً اسکندر از بزرگترین جنرال های دنیاست اما این کشور کشائی او وقتی رخ داد که در سر تا سر شرق بحرانهای سیاسی حکمفرمائی داشت چه از یکطرف سلطنت هخامنشی رو باضمحلال می رفت و از طرفی در آریانا حکمرانان نامتحدی وجود داشتند. اما با وجود آنهم از جملۀ ده سال لشکر کشی های او در مشرق یعنی از سال ٣٣٤ تا ٣٢٣ ق م که وقت مرگ اوست مدت چار سال را از ٣٣٠ تا ٣٢٦ ق م درین سر زمین کوهستانی با قبائل دلیر آن زد و خورد داشت و مدت شش سال دیگر را در آسیای صغیر ، شام ، مصر، بابل ، فارس و هند مصروف گردید . خلاصه بحران های شرقی سبب نام آوری اسکندر شد ورنه ممکن بود تاریخ آهنگ دیگر می گرفت .