Page 413

( ۳۹۲ ) بعد از آنکه ولایت باختر باستیلاى اسکندر در آمد آرته بازیوس Artabazus را در بکتبرا و ارچلاس Archelaus را بايك عسكر محافظ در اورنوس مقرر داشته سپس در صدد حرکت بطرف شمال بسوى دریای اکس و سوگدیانه شد. از باکتریا نه بطرف سوکديا نه عبور از رودآ مو: زمانیکه اسکندر در باختریانه بود باو خبر دادند که سکاها کنار رود سیحون که یونانیان آنرا با رود تانائیس اشتباه کرده اند بكمك بسوس خواهند آمد . چون کارهای اسکندر در باکتریانه بانجام رسيد وتهية سفر داشت قشون خود را برای تعقیب بسوس حرکت داد در خلال این احوال اریکیوس که بهرات برای دفع ساتی بارزانس رفته بود وارد شد واسلحه ولباس او را که علامت فتح بود نزداسکندر گذاشت . آریان گوید (۱): اسکندر بطرف اکس ( وخش ، جیحون ، آمویه ) حرکت کرد . سرچشمه این رود قفقازست (۲) . و بزرگتر از رو دهائیست که اسکندر در آسیا از آن گذشته بود. فقط رودهای هند ازین رود بزرگتر است این رود در نزدیکی گرکان ببحر کسپین می ریزد ( حالا بدریای ارال جاریست). وسیله برای گذشتن از ان نبود. عرض رود شش استاد (قریباً ۱۱۰۰ متر ) است عمق مجرایش ازین هم بیشتر وپرازسرمه ریگ میباشد . ( این گفته آریان نسبت بعمق دریا اغراق است ) . جریانش بسیار تند است و خیلی مشکل میباشد که درینجا نمی توان پایه های در آب گذارد . چون چوب بدست نمی آمد نمیشد پلی روی این رود ساخت واگرمبخواستند از جای دیگر چوب بیاورند وقت گرانبها ازدست می رفت . لذا بدین وسیله متشبث شدند، پوستهایی را که برای خیمه سربازان بکار می بردند از کاه وساقه های خشك گیاه انباشتند ودرزهای آنرا محکم دوختند . بعد ازین پوستهارا سربازان بهم اتصال داده (۱) ص ١٦٩٤ ایران باستان . (٢) مقصد پامیر است