Page 378

( ٣٥٧ ) « انشان » یا «سوزیان » یاد شده و تمام منطقه حکمفرمائی او عبارت از علاقه شوش بود و بس. این وضعیت تا زمان فتح اکبتانا ( همدان ) در ٥٥٠ دوام کرد. و بعد آن سیروس در ٥٤٦ « شاه پارس » خوانده شده و معلوم میشود که در عرصه سه سال دایره نفوذ او از سزیان به فارس سرایت کرده است . وقایع محاربات هخامنشی ها با مادها که در بابل ولیدی بودند زیاد است و ازان در اینجا صرف نظر میکنیم همین قدر متذکر میشویم که سیروس بر همهٔ ایشان غالب شده واراضی متعلقه شان هم به تصرف هخامنشی ها در آمد . آنگاه سیروس به طرف شرق به تهاجم خاک های آریانا متوجه شد و ٦-٦ سال از ٥٤٥ تا ٥٣٩ مصروف جنگ با قوا و نیروی ملی مملکت ما بود تا آخیر حیات خود را بر سر آن باخت چنانچه شرحش بیان می آید . حوادث اخیر سلطنت سیروس خیلی پرهنگامه و اضطراب بخش بود ا گرچه موسس خاندان هخامنشی آخر در طی جنگ های کشورما بقتل میرسد لیکن جزئیات پوره معلوم نیست که در کدام گوشه آریانا کشته شده است . ستزیاس Cetesias مینویسد که سیروس در جنگ « در بيك ها » که پادشاه آنها « امورا یوس » نام داشت کشته شد مشارالیه شرح این حادثه را چنین مینویسد که سیروس چون با سواره نظام خود بر آنها حمله کرد «دربيك ها را محصور نمودند و یکی از ایشان تیری بر او افگنده و هلاکش نمود. ریسن Rapsan در بيك ها را قومی میداند که در سرحد افغانستان و هند مسکون بودند هرودت میگوید که سیروس از دست مساجت ها در شمال اکوس کشته شد . بهر حال واقعه هر طور بوده سیروس در جنگ های اقوام سلحشور آریانا یا در علاقه سمت شرقی و یا در شمال مملکت ما بقتل رسیده است . کمبوجیه : بعد از قتل سیروس کمبوجیه یا کمبیز که در زمان حیات پدرهم در امور مملکت داری با او شريك بود در ٥٢٩ بجای پدر نشست ولی باتوسپیه ها