Page 303

( ۲۸۲ ) زیبا» کانون اوستائی مر كزخاك آریائی نشین و پایتخت پادشاهان بزرگ ما بود کوهای آریانا : در صفحات اول مبحث « سر زمین اوستائی» شرح دادیم که اوستا علاوه بر شانزده قطعه زمین خوب یک سلسله کوها و رودخانه هائی را هم نام میبرد که تدقیق آنها خیلی مفید و دلچسپ است. از مجموع شانزده قطعه زمین زیبا به شرحیکه ذکر رفت سرزمین آریائی یا « آریانا» عرض وجود کرد. اوستا در دو قسمت معین پشت ها در زمیاد پشت با( یشت ۱۹ ) و هوم پشت دوم یا( یسنای ۱۰ )مخصوصاً در یشت اول الذکر از یک سلسله کوهائی ذکر میکند که تنها اگر آنهائی را که اسم برده شمار کنیم از چهل کوه وسلسله کوه بیشتر میشودودر آخر فهرست اسمای کوهای مذکور برای اظهار اینکه کو های دیگری زیاد است به رقم دوهزار و دوصدو چهل و چهار کوه اشاره شده است. همین قسم در «يسنای دهم» که مخصوص سومایا هوم است سلسله کوهائی تذکار رفته که بته مذ کورروی آنها میروئید وتقريباً همه آن داخل خاک افغانستان میباشد پیش ازینکه به مطالعه اسما و موقعیت بعض ازین کوها پرداخته شود بصورت عمومی به ملاحظه میرسانیم که خاک هائی را که اوستا میشناخت یا « قلمرو اوستائی » روی هم رفته سر زمین کهستانی بودو قلل مرتفعه و تیغه های بلند و سلسله کوها هر طرف آنرا فرا گرفته بود . اکثر قربانی هائی که پادشاهان آریانامتذ کره اوستا برای احراز فتح وفیروزی تقدیم کرده اند در دامنه ها و قلل کوها و کناررودخانه های خروشان بعمل آمده است. مطالعه کوهای متذکره اوستا از روی نام و موقعیت برای تاریخ باستانی کشور ما کمال اهمیت دارد و نشان میدهد که علاوه بر قطعات بزرگ خاک جزئیات ساختمان طبیعی داخل آنرا هم اوستا خوب بلدیوده و با دلیل قوی تر میتوان گفت که تهذیب و دیانت اوستائی در سرزمین کهستانی آریانا بمیان