Page 1236

( ۲۷ ) جنگ مرغاب : در حدود مر و الرود و موضع موسوم بقصر احنف عسکر احنف باقوای ملی که بقول مورخین عرب بالغ برسی هزار نفر بود ملاقی شد . این عسکر از مناطق دور و پیش مرغاب و میمنه وجوزجان جمع و برای مقابله با عرب حاضر بیکار گردیده بود ، عربها از کثرت عدد طرف مشوش بودند ، ولی قضا منطقه حرب طوری واقع بود که جتاحین عرب را در با و کوه استوار داشته . وطرف را ضیق محل مجال نمیداد تا کل قوایش را بکار اندازد ؛ در هر حال جنگ شروع وبالاخره منجر ب غلبه عرب گردید . ازین بعد احنف توانست به گوزکان گذشته و به بلخ بر سد حکمران محلی بلخ نیز در عوض قبول نادیه پولی توانست با احنف مصالحه نماید . احنف از آنجا جیحون را عبور و با ستقامت ولایت خوارزم بحرکت افتاد ، ولی شدت سرما او را مجبور نمود ازین آرزو چشم پوشیده و بخوارزم نارسیده ببلخ مراجعت و از آنجا به نیشا پور عودت کند . متعاقباً تمام این فتوحات نیمه پخته احنف در حرکت قارن هراتی از بین رفته و تنها منطقه نفوذ عرب منحصر بولایت نیشاپور گردید ، که در آنجا عبدالله خازم تا سال ۳۶ هجری بعنوان حاکم عرب حکومت می نمود . ماهویه حکمدار مرو: در سال ۳۶ ماهویه حکمدار محلی مرو یعنی آنمردیکه سیاست اتحاد باعرب را بغرض از بین بردن دشمنان تورکی و چینی و نفوذ ساسانی تعقیب میکرد ، بعد از آنکه یزدگرد را از بین برده و عجالتاً از قوای تورك و چین اثر خطرناکی نمیدید ، برای استطلاع از چگونگی اوضاع عرب شخصاً بدربار خلافت سفر نمود اینوقت امیر المومنین علی ابن ابی طالب کرم الله وجهه خلیفه بود ، و با ماهویه معاهده قدیم ابن عامر را در مورد ولایت مرو تجديد وهم منشور رضایتی عنوان دهاقین وسواران مرو عنایت کرد ، ولی همینکه ماهویه وارد مرو شد چون از وقایع اختلافات مرکز خلافت و جنگ جمل و غیره اطلاع کافی داشت در صدد همکاری با سائر خراسانیان برآمده و بزودی سرحدان