Page 1194

(٥٩٧) چنانچه بعد از فتح کابل در اثر این حرکت مالیات بیشتری بر آنها تحمیل کرد. این امر واضح میسازد که رایان کا بلی قوای زیادی در اختیار خود داشتند ، همین قسم از رویداد جنگ عملیت صفاری ورای کامو در لوگر معلوم میشود که شحنه زابلستان فردعان با چهار هزار عسکر خود خویش را در خطر دیده و فتح سیکاوند بیشتر از ان جهت برایش میسر شده است که طرف مقابل را به ورود قوای بزرگ دیگر تهدید می نمود . با وجودیکه در عصر جیپال جز گوشه از قلمرو رایان بین لغمان و ملتان باقی نمانده بود معذالك راى يك دفعه صدهزار سوار و پیاده و بار دیگر ۱۲ هزارسوار و ۳۰ هزار پیاده و ۳۰۰ فیل در مقابل سبکتگین و محمود زابلی حاضر کرد و از روی این ارقام بوضاحت میتوان نظریه ئی راجع به قوای نظامی کابلشاهان برهمنی قایم نمود. بهر حال از مراتب هفت گانه مقابله شهر کابل و جنگ های دو صد ساله رایان با نیروی عرب معلوم میشود که قشون بزرگ و محتشم عربی بعد از طی دو قرن هم پوره کهستانات کشور ما را متصرف شده نتوانست و کابلشاهان از ها مون سیستان گرفته تا سند در هر نقطه سخت جنگیدند، گاهی قشون عرب غالب شد و گاهی نیروی کابلشاه مظفر برآمد. گاهی این باج پرداخت و گاهی آن حیات خود را به درهم سرخ خرید، چندین دفعه مفاهمه بعمل آمد، چندین مرتبه عهد و پیمان بسته شد، هر شهری چندین مرتبه از دستی به دستی افتاد و تازمانی سرنوشت محاربات یکطرفه فیصله نشد که اولاد نیرومند خود مملکت قوانین و فرمایشات حقه اسلامی را که وفق تام با روحیات آزاده و دیانت خواهانه ایشان داشت قبول نکردند و به حیث سرباز مجاهد برای اعتلای کلمته الله وارد میدان مجاهدت نگردیدند آنوقت دیگر مقابله سود نداشت. اشعه تابان دیانت مقدس اسلامی دلهای مردم این سرزمین و قله های بلند هندوکش را روشن ساخته بود .