Page 435

۱۷۸ فصل هشتم از دول خارجه بخاک افغانستان تعدی نماید یا بمخالفت مذکور بخیلد بدون اینکه جهت صحیح و کافی برای استحقاق جنگ داشته باشد از طرف دیگر نماینده های دولت افغانستان در ممالک خارجه از تجربه هائیکه در سایر دربارها حاصل خواهند نمود خیلی منتفع خواهند گردید فقط همین یک مطلب برای عموم ملت من اسباب منفعت زیادی خواهد شد و اسباب اختلاط مردمان سایر ممالک با اهالی این مملکت خواهد گردید اگر این تدبیر صورت بگیرد اسباب ترقی تجارت هم خواهد شد سیاحان متمول بجهت سیاحت و دیدن استطاعت طبیعی این مملکت خواهند آمد هر قدر تعداد مردمان متمول در مملکتی بیشتر باشد خطر اغتشاشات و فسادها در انجا کمتر خواهد بود زیرا که بجهت مردمان متمول خیریت در آنست که امنیت را برقرار بدارند و این امر اسباب حفظ و سلامت مملکات و شغل های آنها میباشد آخرین فائده که کمتر از فواید دیگر نیست در داشتن سفرا در دربارهای دول خارجه وقتیکه موقع آن برسد این خواهد بود که اسباب شوکت و اعتبار و نیکنامی این دولت خواهد گردید و مخصوصاً سلاطین مشرق زمین طالب اند که در انظار سایر سلاطین بیشتر از مطالب دیگرشان شوکت داشته باشند دنیا در یک روز خلق نشده است و حضرت باریتعالی دنیا را در ظرف شش روز خلق فرموده است تا سرمشقی برای ما بوده باشد که کار را باتانی ولی مجدانه و با عزم نمایم اول اقدام صحیح این بوده است که با دولت انگلیس قرار داده شد که سفیر هندی مسلمان آنها بدربار من بیاید و در عوض سفیر من در دربار دولت هندوستان باشد ولی حالا بچندین جهات این مطلب خیلی معتنا میباشد که هر زودی ممکن باشد سفیر کبیر ما در دربار دولت انگلیس مقیم باشند چندین دفعه سعی نموده ام که این مطلب را از پیش ببرم و مناسب ترین موقعی آن بود که در سنه ۱۸۹۵ میلادی مطابق سنه ۱۳۱۳ هجری پسر خود نصرالله خانرا بجهت این مقصود مخصوصاً بانگلستان فرستادم ولی از صورت نگرفتن ماموریت او آزرده شده لیکن قبل از انکه در این باب چیز اظهاری نمایم بپسرها و اخلافم نصیحت مینمایم که بسبب نپذیرفتن این خواهش من دل تنگ نشوند و باید حکایت آن عاشقی را بنظر داشته باشند که مدتی هر روز از دست معشوقه خود خربوزه شیرینی باورسیده و میخورده است باین طریق که معشوقه او با کمال دقت خربوزه را قاش قاش نموده در ظرف چینی ممتازی چیده وقتیکه عاشق او بملاقات او می آمد نزداو حاضر می نمود روزی چنین اتفاق