Page 422

فصل هشتم ۱۶۵ نوشت شما مسبوق میباشید که عادت انگلیس بر این نیست که در امورات سایر امارات مستقله مداخله نماید و طولی نکشید که از ملاحظه این اقرار صرف نظر نمود مشارالیه وقت حرکت از انگلستان در باب مقاصد دولتین ایران و روس مشوش بوده است بواسطه اخبار ائیکه سفیر ما مقیم دربار ایران خاطر نشین امناء دولت انگلیس نموده بود ولی معلوم میشود مشارالیه بکلی متردد بوده است که چه اقداماتی بعمل بیاورد و بقول سرد و راند مشارالیه یعنی (لارد آکلند در باب خطر دوری که سایرین پیشتر از خود او خیال آنرا داشتند خایف گردیده قوة واهمه بر او مستولی شده کپیتان برنس را باسم سفارت تجارتی بافغانستان فرستاد و در حقیقت این سفارت بجهت انکشاف مطالب پولتیکی بوده است ولی دستور العمل معینی باو داده نشده بود پرنس در ماه سپتامبر ۱۸۳۷ میلادی مطابق ۱۲۵۳ هجری وارد کابل گردید یعنی دو ماه قبل از انکه لشکر ایران شروع بمحاصره هرات نمودند مشارالیه قبلا نسبت با میر دوست محمد خان میل کاملی داشته است چون در ۱۸۳۵ میلاد مهمان او بوده است تدبیر را که مشارالیه تائید مینمود این بود که خانه وادۀ سلطنتی ذیحق سدوزائی را بواسطه شخص شاه شجاع برقرار نمایند ولی تدبیر مذکور این که سلطنت امیر دوست محمد خان را مستحکم نموده و او را و تحت حمایت دولت انگلیس در آورده او را با مقاصد دولت مشارالیه همراه نماید کپیتان برنس بکاملا گمان میکرد که در زمان مساعدی بکابل رسیده است چرا که سفیر از جانب پادشاه ایران با تحایف و هدایا و وعده های همراهی قبلاً وارد قندهار گردیده بود امیر دوست محمد خان در باب مذاکرات خود که با دولتین ایران روس در میان میداشت چون از همراهی دولت انگلیس مایوس شده بود و طالب بود که از هر جا باشد مددی با و برسد تا از تخطیات سیکها جلوگیری نماید هیچ مطلبی را از کپیتان برنس مخفی نداشت و اظهار کرد که اگر چنان مرا مطمئن سازید که توقع همراهی و مدد را از دولت هندوستان داشته باشم حاضرم با دول مغربی مملکت خود ترک مذاکرات بنمایم در این اثنا کپیتان مشارالیه از شدت سرگرمی در پیشرفت مقاصد خود از حد ماموریت خود تجاوز نموده سعی نمود که سردارهای قندهار را از دوستی دولت ایران باز دارد و بآنها وعدۀ اعانه نقدی داد که از اقدامات خصمانه که بتمل دولت ایران برای تلافی رد کردن نوید های خود بخواهد بعمل آورد جلوگیری نمایند بجهت این سرگرمی مفرط بی اجازۀ