Page 414

(۱۵۷) فصل هشتم که انگلستان قدر این دوستی افغانستان را که بعد از مخارج چند ملیون لیره و اتلاف چندین هزار نفوس گران بها بدست آورده دانسته و همین یک سبق را هم آموخته باشد که جنگیدن با افغانستان بجهت آن صرفه ندارد و دوست بودن با آن اسباب پیشرفت مقاصد و سلامتی آن میباشد تلافی ضررها ئیکه در زمان ماضی بدولت انگلستان وارد آمده است کالاً خواهد شد بعد از انکه جدم امیر دوست محمد خان تخت سلطنت کابل جلوس نمود نمیتوانم حالات تاریخی را مشروحاً بیان نمایم بدون اینکه متهم بغرض داری نمایند لهذ ا اظهاراتی را که بعضی از مورخین انگلیس نموده اند بیان مینمایم و همان قدر یکه بجهت توضیح تدابیر آتیه ما لازم ست مذکور میدارم در منتخب از کتاب لارد کرزن موسوم بدولت روس در اسیای وسطی از صفحه ۳۳۲ الی صفحه ۳۳۳) روسها از زمانهای خیلی قدیم همیشه قلباً آرزو داشتند که بهندوستان حمله نمایند در سنه میلادی مطابق سنه هجری امپراطریس کاترین طرحی بجهت تسخیر هندوستان از راه بخارا وکابل ریخته بود مجددًا در سنه میلادی مطابق سنه هجری امپراطور پاؤل امپراطور روس و ناپلیون بنا پارت که دران وقت قونسل اول دولت فرانسه بود تدبیری بجهت حرکت متفقه بطرف هندوستان مرتب نموده بود باز در سنه میلادی مطابق سنه هجری مجددًا امپراطور ناپلیون فرانسه و امپراطور الکساندر روسه بخیال تسخیر هندوستان افتادند و این دفعه پادشاه ایران هم با آنها خیال معاونت نمود ولی طولی نکشید که امپراطور های مذکور بین خودشان نزاع نموده و مقصود ایشان بعهده تعویق افتاد دور سنه میلادی مطابق سنه هجری دولتین روس و ایران بخیال تسخیر هندوستان متفقاً بهرات حمله آوردند ولی از فتح قلعه محکم هرات عاجز ماندند مجدداً در سنه میلادی مطابق سنه هجری دولت روس بعزم تسخیر هندوستان مصمم شده ولی بسبب انقلابات فرانستان باز نتوانست مقاصد خود را اجراء نماید روسها خیلی سعی نمودند که امیر دوست محمد خان را بجانب خود بکشند ولی نتوانستند و از سنه میلادی مطابق سنه هجری الی سنه میلادی مطابق سنه هجری با امیر شیر علیخان بمخالفت دولت انگلیس مشغول سازش شدند عبارات ذیل منتخب از کتابچه (اکن) میباشد که وقایع سفر شکر یاد که از هندوستان بسند و افغانستان می آمدند نوشته است کتابچه مذکور در سنه میلادی بطبع رسیده است