Page 390

فصل هشتم (۱۳۳) میباشند بمن میرسانند و مواظب اتفاقات وحالات یومیه میباشند کسب اطلاعی مینمایم این مخبرین خلاصه روزنامجات را هم در باب افغانستان بمن میرسانند تمام این مطالب را جمع نموده و در انها تصور کرده رای خود را در یک باب مستقیم میدارم و ابداً بصلحت یا را پورت کسی عمل نمیکنم پسر هایم نباید از پسر امیر شیر علیخان پیروی نمایند که مشاورین او اورا با تمام برادریهایش یکی بعد دیگری در مدت حکمرانی او بجنگ انداختند و آخر الامر او را با دولت انگلیس هم بجنگ انداخته دوچار اشکالات بسیارش نمودند و این امر باعث خرابی او گردید و از تدبیر ضعیف یعقوب خان هم نباید پیروی نمایند چراکه مشار الیه بخیال اینکه انگلیسها را از خود خوشنود نماید چنان وعده ها و امتیازات بایشان داد که اجرا آنها خارج از قوت او بود یکی از انها اینست که سرلولی کیوکناری را بکابل دعوت نموده نتوانست او را از کشته شدن نگاه داری کند لہذا بجهت این اشتباه تخت سلطنت هم از دست او رفت و دولت انگلیس هم که بقول این حکمران ضعیف اعتماد نموده بودند قسمی ازین صدمه را متحمل شدند و پسر هایم از تدبیر عمویم محمد اعظم خان هم نباید پیروی نمایند مشار الیه بسبب عدم غیرت وطن پرستی و بی توجهی در کار های نظم مملکت و از اشتغال دایمی بشرب مسکرات و اعتیاد باعمال قبیحه در ظرف چند ماهی بعد از اینکه او را بتخت سلطنت نشانیدم سلطنت مملکت از دست اوبیرون رفت پسر من هم اگر بهمین قسم رفتار کند بهمان طوریکه حکمرانهای مذکوره فوق افغانستان صدمه خورده اند صدمه خواهد خورد یک مطلب دیگر را هم بطور نصیحت بجهت پسرم باید بیان نمایم و آن اینست که علاوه بر تکالیف حکومتی یومیه خود باید وقت معینی برای زیاد نمودن علم و اطلاعی خود داشته باشد چنانچه من در ظرف تمام مدت عمر خود بهمین وطیره رفتار نموده ام بهترین طریقه بجهت این کارهمان است که من معمول داشته ام یعنی شبها وقتی که بسیار خسته شود و نتواند متحمل کاری بشود باید هرشب کتاب خوانی را حاضر داشته باشد که کتب تواریخ و جغرافیای ممالک خارجه را و حالات سلاطین معظم و اشخاص بزرگ را بدون ملاحظه امتیاز ملت یا مملکت بجهت او بخواند و همچنین نطقها و مقاوله هاییکه اشخاص سیاسی دان تمام دول حالیه نموده اند یا نوشته اند و نیز تمام مقاوله جات و خلاصه روز نامجاتی