Page 385

فصل هشتم مملکت تجزیه و سلطنت از دست آنها برود و بسزای اعمال خود برسند و در انحالت افغانستان بصورت ملتی وجود نخواهد داشت و هر گاه این حالت پیش آید باید از خودشان بدانند زیرا که خدا ارحم الراحمین میفرماید ان الله لایغیر بقوم سوء حتی یغیروا مابانفسهم ولی اگر پسرها و اخلاف من اینقدر خوش بخت بوده باشند که بین خودشان اتفاق داشته باشند و تا جائی که من ملاحظه مینمایم شک نیست که این اتفاق بر قرار بماند چرا که هیچیک از انها این قوه را ندارند که بمخالفت آن یک نفری که بر لشکر و خزانه و سایر چیز ها تسلط کامل دارد برآیند ولی باز هم اشکال دیگری هست که ملاحظه آنرا باید داشت یعنی حفاظت اجزاء خانواده سلطنتی که خارج از افغانستان میباشند و اینها بر دو قسمند بعضی از انها تحت حمایت دولت انگلیس میباشند یعنی کاسه لیسان دولت انگلیس میباشند و قسمی دیگر در تحت حمایت دولت روس میباشند در باب قسم اول ازین دو فرقه نباید تشویشی بخاطر راه داد باین دلایل که تمام همراهان آنها که قابل اعتنائی بودند روسای خود را گذاشته بکابل رجعت کردند یا در شرف حرکت بطرف کابل میباشند یا بموجب دستور العمل من نزد روسای خود هنوز میباشند ولی بطور آشکارا یا محرمانه از من مواجب میگیرند و مشخص است که بزرگترین شجاعان دنیا در صورتی که تنها باشند و از عقب سر خود هم پشت و مکی از همراهان هیچ نداشته باشند نمیتوانند بالشکری مقابل شود لهٰذا این بیچاره ها هم همان راه خواهند رفت که شاهزاده خانواده سلطنتی قدیم افغانستان یعنی دودمان سدوزی بهمان راه رفت و مشارالیه بمستمری دولت انگلیس پیر شده و مرد در حالتی که باین امید بود که یک دفعه دیگر بتخت سلطنت کابل برسد علاوه بر این معنی که این شاهزاده گان تنها میباشند و همراهانی ندارند دولت انگلیس هم خیلی خوب میداند چون خوب بیاد دارند که چه بی نظمیها ازینها بروز نمود و چگونه عهد و خود را شکسته با دولت روس سازش نمودند و یقین دارم که قوت حافظه صاحب منصبهای انگلیس اینقدر خوب هست که بعضی امورات را بخاطر نگاه دارند مجبور نخواهند شد که همان سبقی را بیاموزند که سابقا آموخته اند وقتی که افغانستان دولتی شد چنانچه امیدوارم که روزی بشود گمان ندارم اقتداری بدست شاهزاده گان بیاید و لو بمدد انگلیس ها هم باشد