Page 302

فصل سویم (۴۵) اداره تمام دخل مملکت من در خزانه وارد میشود و تمام مخارج هم از انجا پرداخته میشود خزانه بدو قسم منقسم است یعنی خزانه عامره و خزانه خاص خزانه خاص خزانه شخص خودم میباشد که در انجا فقط دخل شخص خودم از املاک و تجارت و غیرهها جمع میشود بجهت اخراجات شخصی خودم غیر از مخارج ماکولات و ملبوساتم وجه نقدی از خزانه عامره می گیرم و هر یک ازین دو خزانه هم بدو قسمت منقسم میباشند یعنی خزانه نقدی و خزانه جنسی و تمام این خزائن در ارک سلطنتی کابل میباشند و خارج از ارک دفترخانهای دولتی و دیوانخانه عام میباشند و اطراف عمارت ارک باغی که وسعت آن تقریبا مساوی تمام شهر کابل ست میباشند و قبل از جلوس من تخت سلطنت افغانستان این عمارات و باغ وجود نداشت تقریبا در هر شهر بزرک و محالات افغانستان شعبههای این خزائن دائرست و در آخر هر سال بعد از تفریق حساب انچه در این شعبهها فاضل بماند بکابل ارسال میدارند و اگر خرج ولایتی پیش از دخل انجا بوده باشد وجه نقد بجهت کسر انجا از کابل فرستاده میشود بجهت اینکه از دخل و خرج دولت خود مطلع باشم چنین قرار داده ام که هر شب خلاصه حساب را از خزانه نزد من می آورند و از ان خلاصه معلوم میشود که چه مبلغ پول در ظرف روز داخل خزانه شده است و چقدر هم خارج شده است و در وقت نوشتن خلاصه مذکوره تتمه در خزانه چه مانده است و باین قسم هر شب میدانم که چه قدر پول نقد در خزانه دارم و نیز میتوانم مخارج سالهای قبل را باین وسیله مقابله نمایم و و همچنین محاسبه آن شعبههای متفرقه در ولایات هم در تحت نظارت خزانه دار کل ست این شخصین محاسبات خود را بمستوفی الممالک صورت میدهند و بجهت هر مبلغی که در خزانه واصل میشود قبض رسید میدهند و بجهت تمام وجوهاتی که خارج میشود قبض رسید میگیرند و هیچ وجهی بدون برات بمهر خودم یا بمهر پسر بزرگم حبیب الله خان و امضاء رؤسای ادارات دولتی که پول بجهت مخارج ادارات خود میخواهند از خزانه داده نمیشود ماخذهای عمده که از انها تنخواه عاید میشود از قرار ذیل است مالیات اراضی و باغات گمرک مال التجاره که داخل و خارج مملکت میشود با بعضی وجوهات