Page 300

فصل سییم ۴۳ مکرر اظهار میدارم بجهت هر دولتی که خیال تخطی بافغانستان داشته باشند مدت مدیدی لازمست که تهیه حرکت دادن قشون زیادی را بتواند از عهده برآید و قشون مذکور را در قلب افغانستان وارد نماید و در این مدت افغانستان قبلاً حاضر خواهد بود که بجهت همین قشون همه چیز آماده و مهیا نماید تهیه دارم که بجهت هر توپی اقلاً پانصد عدد گلوله و برای هر تفنگی پنجاه فشنگ حاضر داشته باشم بجهت تمام تفنگهائیکه دولت انگلیس بمن داده است برای هر یک پنجهزار فشنگ حاضر دارم و بر علاوه ذخایر ادوات حربیه که از بدو زمان امارت خودم تاکنون ابتیاع نموده ام و دولت انگلیس بمن داده است اسلحه و فشنگ میباشد که در کارخانجات کابل ساخته میشود و ذخیره زیادی از اینها روز بروز در تزاید میباشد بعضی از اینها اینست که سیصد و شصت عراده توپ ته پر (یا چکیس) و بارو تفلت هر سال ساخته میشود که با گلوله و فشنگ و عراده و اسباب اسپ مکمل می باشد چیزیکه افغانستان خیلی بآن محتاج ست صاحب منصبهای نظامی تربیت شده لازم دارد که ذخیره ادوات حربیهٔ جدیده او را زیادتر و بهتر تهیه نماید کاملاً توجه دارم که این اشکالات را متدرجا رفع نمایم اولا جنگ مصنوعی و تعلیم تمام اقسام مشق و حرکات جنگی و امتحانات نظامی و استعمال مقیاس فاصله گلوله توپها و سایر تعلیمات مشق نظامی را مقرر داشته ام و توپچیها تمام اقسام توپها را باز نموده مجددا همدیگر وصل مینمایند و این کار را صاحب منصبها و توپچیها بدون اینکه کمک از کارگر یا نجار هندی بتوانند از عهده برآیند گرفتن اندازه صحیح باروت و گذاشتن چاشنی و مهتابی وغیره بانها تعلیم داده شده است و افواج مهندس بر علاوه کارهای عمومی مهندسی ساختن راهها و پلها و سنگرها و غیره با رامی آموزند و نیز عملیات و کارهای افواج پیاده را هم یاد میگیرند چون تعلیم یکی از شعبه های خیلی معتنای تربیت صاحب منصب میباشد بجهت آنها لازم ست که خود را برای کارشان حاضر و آماده نموده و بجهت بجا آوردن تکالیف خود با قابلیت شوند چنانچه قبلاً گفته ام این فقره بواسطهٔ امتحانات میشود چنانچه فردوسی میگوید سپاهی لشکر نیاید بکار یکی مرد جنگی به از صد هزار چنانچه در محل دیگر مذکور داشته بهمین قسم بمن اظهار نموده اند