Page 297

فصل سویم ۴۰ واختصار درین موقع بیان مینمایم وقتی روسها توپ بزرگی را آورده مشق خراب کردن قلعه جات را میکردند من بتماشا رفته بودم یک نفر صاحب منصب روس بمن گفت این توپ را آورده ایم که بقلعه هرات حمله برده قلعه مذکور را خراب نموده متصرف شویم جواب دادم اگر خداوند سلطنت افغانستان را قسمت من کرده باشد پس همان جائیکه این توپ از کار افتاده شود هرات خواهد بود و اگر حکمرانی هرات با من نباشد نمیدانم چه واقع خواهد شد صاحب منصب مذکور از روی تحقیر جواب داد شما به مستمری دولت ماگذران می نمائید چرا این حرف را میگوئید جواب دادم من این مستمری را بعوض غرامت فروختن مملکت و دین و وطن پرستی خود قبول ننمودم من از اشخاص بی تعصب نیستم که خرابی و انهدام افغانستان را بتوانم بشنوم بدون اینکه جوابی داده باشم اگر نمیتوانستید حرف حق بشنوید بهتر بود در باب این توپ با من حرف نمیزدید اهالی افغانستان با شجاعت توام تولد میشوند و از ایام جوانی عادی بجنگجوئی هستند در زمان قدیم باین قسم میجنگیدند هر یک از خوانین و ملاکین و سادات و علمای بزرگ چند نفری از همراهان خود داشتند که میدانی با دهل و سرنائی بیدا شدند وقتی این دهل میزدند و سرنا را می نواختند نیز اخر بانها شامل گردیده عازم جنگ میشدند این دهل و سرنا دسته موزیکانشان بجهت جنگ بود وقتی اینها را مینواختند بجهت هر مسلمانی واجب بود در زیر یکی از بیدقها حاضر شود و شق آنها غیر از صدای الله اکبر و یا چهار یار دیگر نبود ترغیب جنگشان این بود اسلحه انها منحصر بود به توپهای برنجی یا مسی و تفنگهای دهن پر و تفنگچه های قدیم و شمشیرهای ایرانی و گجراتی و شمشیرهای افغانی که سیلاوه میگویند هر شخص غازی یعنی جهاد کننده بود حتی حالا هم هر یک از افاغنه وقت رفتن برحمت خواب از خداوند مسئلت مینماید که در میدان جنگ کشته شود نه در رخت خواب یعنی اینکه بجهت دین خود جنگ کرده شهید شود اعتقاد ما اینست که تمام اشخاصیکه شهید میشوند بدون اینکه در روز قیامت حسابی از اعمال انها نزد قاضی مطلق گرفته شود به بهشت میروند اشخاصیکه غازی هستند در نظر خداو معصوم میباشند این رسم قدیم جنگ تا این قرن متداول بوده است قبل از ایام جدم تشکیل لشکر فقط گروهی از اشخاص جنگی سواره و پیاده بوده است و ترتیب صحیحی که عساکر توپخانه در و افواج