Page 288

فصل دویم ۳۱ نمودن با نبنای حبس از رفتن بمکه معظمه بپهرست مقالات دیگر انکه از خواجه عبد الله انصار یست و یکی از اولیاء معروف میباشد بجهت او بیان نمودم که میفر ماید نماز کار پیر کارانست روزه زیاده از ما رمضان صرفه نانست حج کردن تماشای جهانست نان ده که نان دادن کار مردان است خلاصه مشارالیه راضی شده نزد من مستخدم گردید و صنعت خود را بکارگرهای من آموخت یکی از پسر عمو های من در زمانیکه در هندوستان جلای وطن بود کار چپکن دوزی را آموخته بود اسمش سردار کریم خان میباشد پس از اقامه نمودن دلائل او را متقاعد نمودم که اگر کسی از خانواده شاهی دارای صنعت یدی باشد عیب او نخواهد بود و چنین نیست که افغانهای جاهل خیال میکنند بلکه عیب برای کسی ست که بهیچ کار از دستش بر نیاید و بمشار الیه گفتم ما یک نفر دیگر که از اسرای طائفه هزاره بود و کار چکمن دوزیرا در جائی آموخته بود شرکت نماید و این هر دو نفر بشرکت یکدیکر این کار را در کابل شروع نمودند اکثر از کفش دوزهای دیگر این کار را از آنها آموختند بوسیله ماشینهای چرم دوزی و بوت سازی که من ابتیاع نموده ام در کارخانهای کابل و شهر های دیگر هر روزه چندین هزار بوت ساخته میشود و حالا این بوتها در بازار بسرباز می نظامی فروخته میشود و جبیکہ ہر ساله بجهت خرید بوتها (نیم چکمه) و تسمه های چرمی ویرق اسپ و سائر اسبابهای چرمی بخارجه میرفت حالا در خود مملکت می ماند و این فائده آشکار است خیال دارم قدغن نمایم که ابداً بوت و سائر اسباب چرمی را نگذارند از خارجه بافغانستان داخل نمایند و اشخاصیکه این گونه اشیا را لازم دارند از ساخت خود مملکت ابتیاع نمایند ولی اجرای این حکم چندی باید تامل نمود تا بعد کفایت مردمان افغانستان این صنعت را بیاموزند که باندازه لزوم استمرار اتنبه شود فعلا قدغن نموده ام که بدون اجازه نامچه مخصوص از مامورین دولتی ابداً پوست خام از افغانستان بخارجه حمل نشود زیرا که نهایت افتضاح است که پوست خام مملکت مرا بمالک دیگر برده پس از دباغت و رنگ داده بچهار مقابل قیمت اصلی آن با ہالی وطن من بفروشند در باب کارخانه صابون پزی و شمعاعی