Page 72

شاهنشاهی شمولیت و مداومت داشته به بهانه‌ای فراهم آوردند و سپس واقعهٔ فوت شاهنشاه درانی را اشتهار دادند و اهالی طبقات و افراد سپاه را به بیعت کردن شهزاده شاه زمان ترغیب کردن گرفتند. شهزادگان بزرگ و كوچك درانی كه در اثناء تعزیهٔ پدر نامور خویش تا این لحظه بانتخاب شاهنشاه جدید ملتفت بودند از تجمع سرداران و اظهار عقیدت ایشان كه تا این دقیقه بانتخاب شهزاده شاه زمان آنقدر تصور نداشتند از دخالت امرا ، و طرفداری و پشتیبانی آنها دربارهٔ شهزاده شاه زمان وقتی یقین داشتند شده بادرنگ بردند و یكایك از بیرون حصار داخل دولت سرا شده با ازواج محترمات شاهنشاهه و باو مادرهای خویش صلاح کار جستند. اهالی حرم و شهزادگان بخیال خود انتخاب شاهنشاه جدید را نظر به تفاوت سلطنتی از صلاحیت و اختیار خویش و وابستگان قریب سلطنت پنداشته و شهزاده شاه عباس را كه در سن بزرگتر از شهزادگان حاضر دار السلطنه کابل و در اواخر از حضور اعلیحضرت تیمورشاه بنایب الحکومتی پشاور برقرار بود او را مستحق سلطنت میدانستند و در حال این انتخاب خلاف توقع شهزادگان واقع شد. پس از آنکه فوت شاهنشاه در میان طبقات و انتخاب شهزاده شاه زمان بین سرداران علنی شد جسد شاهنشاه را شست و شو کرده با تجلیل مراسم خاص سلطنتی در چهار باغ كابل نقل داده بخاک سپردند. شهزادگان درانی که در کابل سوای زمانشاه تعداد ایشان به سی نفر میرسید از آنکه سلطنت را دران شب و روز دستخوش امرا ، قیاس میکردند در حالی که کمتر مخالفت با شهزاده شاه زمان داشته از اثر پشتیبانی ها که شاید در اختفاء بعض نظریات آگاه بودند بیشتر بمخالفت خود افزودند و با آنکه امراء بعبارات خیراندیشی و رفع نفاق شهزادگان و حفظ ناموس سلطنت با الفاظ شیرین اظهار مطلب میکردند و جملات اندرز آمیز بر زبان میراندند اما شخص شهزاده شاه عباس در رأس جمعیت با دلائلی که پدرش اعلیحضرت تیمورشاه نظر به بزرکسالی علیه شهزاده سلیمان از مدعای خود فائق آمد او نیز از دولتخواهان درانی که لاف از صداقت میزدند بهمان استناد پیوسته این توقع داشت تا در انتخاب سلطنت او اظهار همکاری نمایند وامراء شهزاده همایون و محمود را از وی بزرگتر و مستحق تر دانسته خاطرنشان میدادند اما شهزاده شاه عباس که فی الحال در کابل حاضر و بزرگسالی او ثابت بود بو صیت و اشارت پدر قناعت نکرده در اثر غرور بزرکسالی جدا به مخالفت خود ادامه داد و چون در مرکز دار السلطنه كابل در میان شهزادگان از وی کسی بزرگتر نبود در روز دوم باتفاق شهزادگان و ازواج محترمات تیمورشاهی سلطنت او تثبیت شد . اینوقت در میان امراء نسبت انتخاب شاهنشاه وضع تردد و تفکر بعمل آمد و چون دانستند که بعد ازین شیره نفاق ظهور میکند هر يك اول متوحش و متفرق شده و باز گردآمده صلاح کار از یکدیگر می جستند ولی سردار فتح الله خان سدوزائی بیش از همگان بطرفداری شهزاده شاه زمان میکوشید. امراء طرفدار زمانشاه نخست در کشکخانه رفته بالاتفاق سلطنت شهزاده شاه عباس را تصویب کردند. شهزاده شاه عباس از تصویب امراء مطمئن شده بنا بر ضرورتی در دولت سرای خویش برفت. امراء نیز بپاس احترام شاهنشاه از کشک خانه (گارد شاهی) بدر شده بدو دولت سرای او رفتند. درین فرصت که تمام شهزادگان و وابستگان سلطنت به دولت سرای شهزاده شاه عباس