Page 652

٤٤٨ بمرگ تهدید بکنند و ثروتی که او با خود دارد تاراج بنمایند و تا اینکه اقرار کند دختر خود را میدهم ولی از همراهان دلیر افغان با آنکه عدة قلیلی با زمانشاه نابینا همراه و هم رکاب بودند آنقدر سعی و همت بکار بردند که تا زمان وصول زمانشاه بهرات بر مرام خود فایق نگشت. زمانشاه که عزم سفر حج بیت الله در پیش داشت با ازواج و بنات محترمات و شهزادگان وخدمة حضور بسلامت بهرات برسید شهزاده فیروزالدین که او نیز یک و یا دوسال قبل بشرف حج بیت الله مشرف شده و با آنکه در دورة سلطنت زمانشاه اذیت دیده بود درین وقت بنا بر پیوستگی برادری با احترام زمانشاه برادر خود باستقبال برآمد اما باز همچون حسادت از زمان سابق درمیان بود و خاصة از باعث سیاست سلطنت برادر سکة خود محمود شاه بقدری که لازم است متوجه احوال زمانشاه نشده و بیشتر پرداخت نکرد اما شهزاده محمد شریف درانی با منتهای احترام از زمانشاه استقبال کرده و تا آخرین حصص خاک مشهد که در تصرف کامل حکومت افغان بود سواران و بارگیر بمحافظت و مشایعتش فرستاد و دو نفر از غلامان خاصة زمانشاه که در راه فوت شده و هفده راس اسپ از اسیان سواری و بارگیر عیلة زمانشاه که در حین راه بین کابل و هرات سقط شده بود شهزاده محمد شریف در هرات عوض آن چند رأس اسپ دیگر بخدمتش مقرر داشت و میخواست از غلامان یزدی که بطور خاصه نزد خود داشت چند کس بخدمت زمانشاه همراه دارد ولی زمانشاه از همراهی غلامان یزدی اباورزید واسپ سواری زمانشاه را تا موقع باز آمدنش بهرات برای فربه ساختن نگهداشت و بعوض يك رأس اسپ کمیت خود را که طلا نام داشت بخدمت زمانشاه تقدیم کرد. زمانشاه از حسن اخلاص و احترام شهزاده محمد شریف نهایت مشکور شد و بعد از اقامت چند روزی در هرات اهالی حرم و بنات خود را بدارالسلطنة هرات گذاشته براه طهران در حرکت افتاد ولی این فرصت خیلی شگفت آور است زیرا با آن خصومت های ممتدی که بین زمانشاه و سلاطین قاجاری جریان داشت معلوم است که خواه مخواه از طرف فتحعلی شاه نامة دوستانه بعنوان زمانشاه در هرات مواصلت کرده بود ورنه هرگز زمانشاه بدون اراده این چنین عزم نمیکرد در همه حال زمانشاه در سال ۱۲۳۲ ه ق بهمراهی شهزاده یونس وارد طهران شد و آنجا بقول صاحب ناسخ التواريخ و روضة الصفای ناصری در ان ایامی که عروسی نواب حسن علی میرزای شجاع السلطنه در نظر بود شاه ایران مقدم زمانشاه را نهایت گرامی دانسته و از شاهنشاه معزول و مکفوف البصر افغان احترام شایان بعمل آورده پس از دوروز توقف زمانشاه در طهران مراسم عروسی شهزاده حسن علی میرزا بپای رسید وزمانشاه اگر چه از سلطنت افغانستان دیر زمان بود که معزول شده بود ولی با وصف چون این کدورت ها و کشمکش ها در امور داخلی کشور رونما شده بود در تشریفات سلطنتی در خارج مملکت بحیث شاهنشاه افغان در هر کجا ازان حسن استقبال میشد و زمانشاه بحيث بزرگترین فرد مهمان دولت در محفل سرور شهزاده اشتراك ورزيد وبر مراسم دعوت در برابر اظهارات شفقت شاه قاجار حسن الطاف از حضور ابراز کرد و چون بعد از مرور